เครื่องนับคนเข้าออกในห้าง ร้านค้า

เครื่องนับคนเข้าออกทำงานอย่างไรโดยรวม
- ตัวรับรู้ (sensor) สิ่งที่รับสัญญาณจากพื้นที่จริง เช่น แสง ความร้อน ภาพ หรือคลื่นวิทยุ
- ตัวตีความ ซอฟต์แวร์ที่แปลงสัญญาณเป็น "คนหนึ่งคน" และบอกว่าคนนั้นข้ามเส้นนับไปทางไหน ทำงานในตัวเครื่องหรือบนเซิร์ฟเวอร์ก็ได้
ข้อมูล ที่ส่งออก ตัวเลขจำนวนเข้า ออก จำนวนคนในพื้นที่ หรือพิกัดการเคลื่อนที่ ส่งเข้าแดชบอร์ด หรือระบบอื่น
ความต่างของแต่ละ
6 เทคโนโลยี ของเครื่องนับคนเข้าออก
1. เซ็นเซอร์ อินฟราเรดลำแสง (infrared beam)
ตัวส่งยิงลำแสงอินฟราเรดข้ามประตูไปยังตัวรับหรือแผ่นสะท้อนอีกฝั่ง เมื่อมีอะไรตัดลำแสง เครื่องนับหนึ่งครั้ง ถ้าติดลำแสงสองเส้นเรียงกัน เครื่องดูลำดับที่ลำแสงถูกตัดเพื่อแยกเข้ากับออก
สิ่งที่เครื่องรู้มีเพียง "ลำแสงถูกตัด" เครื่องไม่รู้ว่าสิ่งที่ตัดเป็นคน รถเข็น หรือถุงใบใหญ่ และไม่รู้ว่าผ่านมาพร้อมกันกี่คน คนสองคนที่เดินเคียงกันจึงมักถูกนับเป็นหนึ่ง ข้อดีคือ
2. เซ็นเซอร์ ความร้อน (thermal sensor)
จุดเด่นคือไม่ต้องพึ่งแสง ทำงานในที่มืดได้ และภาพความร้อนความละเอียดต่ำโดยทั่วไปไม่เห็นรายละเอียดใบหน้า ข้อจำกัดสำคัญคือเครื่องแยกคนออกจากพื้นหลังด้วยความต่างของอุณหภูมิ เมื่อพื้นหลังอุ่นใกล้อุณหภูมิร่างกาย เช่น พื้นที่โดนแดดส่อง หรือ
3. กล้อง 2 มิติกับซอฟต์แวร์วิเคราะห์ ภาพ (2D camera with video analytics)
กลุ่มนี้มีสองแบบย่อย แบบแรกเป็นกล้องนับคนเลนส์เดียวที่ติดเพดานมองตรงลง แบบที่สองเป็นซอฟต์แวร์ที่อ่านภาพจากกล้องวงจรปิดที่มีอยู่แล้ว ทั้งสองแบบใช้ซอฟต์แวร์หาลักษณะของคนในภาพ แล้วนับเมื่อคนข้ามเส้นที่กำหนด
ภาพ 2 มิติมีรายละเอียดมากกว่าลำแสงและภาพความร้อน จึงแยกคนเคียงกันได้ดีกว่า และใช้กับ
เรื่องความเป็นส่วนตัวเป็นจุดที่ต้องถามมากที่สุดในกลุ่มนี้ เพราะภาพจากกล้องเห็นใบหน้าและลักษณะของบุคคล ต้องรู้ว่าภาพถูกประมวลผลที่ไหน ถูกเก็บหรือไม่ และซอฟต์แวร์
4. เซ็นเซอร์ 3 มิติติดเพดาน (3D stereo หรือ time-of-flight)
เมื่อรู้ระยะลึก เครื่องก็รู้ความสูงของสิ่งที่อยู่ข้างใต้ จึงแยกคนออกจากเงาและแสงสะท้อนได้ แยกคนที่เดินชิดกันได้ดีในช่วงคนแน่น ตั้งเกณฑ์ความสูงเพื่อแยกเด็กหรือรถเข็นได้ และติดตามเส้นทางเดินในพื้นที่ที่มองเห็นได้ ข้อจำกัดคือต้องมีเพดานหรือโครงสร้างให้ติดในระดับความสูงที่
5. สัญญาณ Wi-Fi และบลูทูท (Wi-Fi / Bluetooth)
ตัวรับสัญญาณในพื้นที่ฟังสัญญาณที่โทรศัพท์และอุปกรณ์พกพาส่งออกมาเป็นระยะ แล้วประมาณว่ามีอุปกรณ์อยู่ในพื้นที่กี่เครื่อง และอุปกรณ์ย้ายจากโซนหนึ่งไปอีกโซนอย่างไร
สิ่งที่นับได้คืออุปกรณ์ ไม่ใช่คน คนหนึ่งอาจพกสองเครื่อง บางคนปิด Wi-Fi และเด็กเล็กมักไม่มีโทรศัพท์ นอกจากนี้ระบบปฏิบัติการโทรศัพท์รุ่นใหม่สุ่มเปลี่ยนที่อยู่ประจำเครื่อง (MAC address) เพื่อป้องกันการติดตาม ตั้งแต่ราว iOS 14 และ Android 10 ที่อยู่แบบสุ่มเป็นค่าตั้งต้นในหลายกรณี อุปกรณ์เครื่องเดียวจึงอาจดูเหมือนหลายเครื่อง ผลจึงเหมาะกับการดูแนวโน้มในพื้นที่กว้างมากกว่าการนับจำนวนคนที่ผ่านประตู และเพราะสัญญาณมาจากอุปกรณ์ส่วนตัวของแต่ละคน องค์กรควรประเมินเรื่อง
6. นับจากประตูกั้นและประตูหมุน (turnstile / gate counting)
ประตูกั้นแบบแขนหมุน ประตูกระจกบานเลื่อน (speed gate) หรือประตูตรวจบัตร บันทึกทุกครั้งที่ประตูเปิดให้ผ่าน ตัวเลขนี้นำมาใช้เป็นจำนวนคนเข้าออกได้ โดยไม่ต้องติดอุปกรณ์นับเพิ่ม
ข้อดีคือแต่ละครั้งที่ผ่านเกิดจากการเปิดประตูจริง ตัวเลขจึงชัดเจนในจุดที่บังคับให้ทุกคนผ่านประตู ข้อจำกัดคือใช้ได้เฉพาะจุดที่มีประตูกั้น ใช้กับ
ตารางเทียบเครื่องนับคนเข้าออก 6 แบบ
| ทำงานอย่างไร | มักเหมาะกับ | ข้อจำกัดหลัก | ความเป็นส่วนตัว | |
|---|---|---|---|---|
| นับเมื่อมีสิ่งตัดลำแสงข้ามประตู ใช้สองลำแสงเพื่อแยกทิศ | ร้านเล็ก ประตูแคบ คนไม่แน่น | แยกคนเดินเคียงกันไม่ได้ นับรถเข็นหรือถุงใหญ่เกิน ใช้กับประตูกว้างไม่ได้ | ไม่มีภาพ ได้เฉพาะจำนวนครั้ง | |
| เห็นคนเป็นก้อนความร้อนจากมุมบน | พื้นที่ภายในที่อุณหภูมิคงที่ จุดที่แสงน้อยหรือแสงเปลี่ยนบ่อย | แยกคนได้ยากขึ้นเมื่อพื้นหลังอุ่นใกล้อุณหภูมิร่างกาย ความละเอียดต่ำทำให้ช่วงคนแน่นแยกคนยาก | ภาพความร้อนความละเอียดต่ำ โดยทั่วไปไม่เห็นใบหน้า ควรถามว่ารุ่นนั้นส่งภาพออกหรือไม่ | |
| กล้อง 2 มิติกับซอฟต์แวร์ |
ซอฟต์แวร์หาคนในภาพจากกล้องนับคนหรือกล้องวงจรปิด | ร้านขนาดกลางที่แสงคงที่ งานที่ต้องการใช้กล้องเดิม | ไม่มี |
ภาพเห็นใบหน้า ต้องรู้ว่าประมวลผลที่ไหน เก็บภาพหรือไม่ และ |
| สร้างภาพระยะลึกด้วยกล้องสองเลนส์หรือการวัดเวลาแสง แล้วติดตามคน | ต้องติดเพดานตามความสูงที่กำหนด ต้นทุนต่อจุดสูงกว่าแบบพื้นฐาน | หลายรุ่นประมวลผลในตัวและส่งออกเป็นตัวเลขหรือพิกัด ควรขอเอกสารยืนยันของรุ่นที่ใช้ | ||
| สัญญาณ Wi-Fi และบลูทูท | ฟังสัญญาณจากโทรศัพท์และอุปกรณ์พกพา | ดูแนวโน้มในพื้นที่เปิดขนาดใหญ่ ดูการย้ายระหว่างโซนหรือ |
นับอุปกรณ์ ไม่ใช่คน ผลแกว่งตามพฤติกรรมโทรศัพท์และการสุ่มที่อยู่ประจำเครื่อง | สัญญาณผูกกับอุปกรณ์ส่วนตัว ต้องประเมินเรื่อง |
| ประตูกั้นและประตูหมุน | บันทึกทุกครั้งที่ประตูเปิดให้ผ่าน | ใช้ได้เฉพาะจุดที่มีประตูกั้น คนตามติดและประตูเปิดค้างทำให้คลาด | จำนวนครั้งล้วนไม่ระบุตัว ถ้าผูกกับบัตรรายคนจะระบุตัวบุคคลได้ |
ตารางนี้เป็นการเทียบเชิงคุณภาพ ความแม่นยำจริงของแต่ละ
แต่ละเทคโนโลยี ให้ข้อมูล อะไรได้บ้าง
นอกจากความแม่นยำ อีกเรื่องที่มักถูกมองข้ามคือ "ระดับ
| ลำแสงอินฟราเรด | ความร้อน | กล้อง 2 มิติ | 3 มิติ | Wi-Fi และบลูทูท | ประตูกั้น | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| จำนวนคนข้ามเส้นนับ | ได้ | ได้ | ได้ | ได้ | ไม่เหมาะ | ได้ (นับการเปิดประตู) |
| แยกทิศเข้าและออก | ได้เมื่อใช้สองลำแสง | ได้ | ได้ | ได้ | ไม่ได้ | ได้ถ้ามีประตูแยกทิศ |
| จำนวนคนในพื้นที่ขณะนั้น | คำนวณจากเข้าลบออก ถ้านับครบทุกทาง | คำนวณได้ และบางรุ่นนับในพื้นที่ที่มองเห็น | นับได้ในพื้นที่ที่กล้องเห็น | นับได้ในพื้นที่ที่ |
ประมาณจากจำนวนอุปกรณ์ | คำนวณจากเข้าลบออก ถ้าทุกทางมีประตูกั้น |
| เวลาที่อยู่ในพื้นที่ (dwell time) | ไม่ได้ | บางรุ่น | บางรุ่น | ได้ในพื้นที่ที่มองเห็น | ประมาณได้ | ไม่ได้ |
| เส้นทางเดินและจุดหนาแน่น | ไม่ได้ | จำกัด | บางรุ่น | ได้ในพื้นที่ที่มองเห็น | ระดับโซนแบบหยาบ | ไม่ได้ |
ข้อควรรู้เรื่องการคำนวณจำนวนคนในพื้นที่จาก "เข้าลบออก" คือความคลาดเล็ก ๆ ของแต่ละ

สภาพหน้างานที่ทำให้เครื่องนับคนพลาด
- คนเดินเป็นกลุ่มหรือเบียดกัน ลำแสงอินฟราเรดและ
เซ็นเซอร์ ความร้อนความละเอียดต่ำแยกได้ยากเซ็นเซอร์ 3 มิติรับมือได้ดีกว่าเพราะเห็นศีรษะและไหล่แต่ละคนจากด้านบน - แดดส่องผ่านประตูกระจกและพื้นขัดเงา เป็นจุดอ่อนของกล้อง 2 มิติ และอาจกระทบ
เซ็นเซอร์ 3 มิติแบบวัดเวลาแสงเมื่อแดดจัดมาก ทางเข้า ร้อนหรือพื้นอุ่น ทำให้เซ็นเซอร์ ความร้อนแยกคนจากพื้นหลังได้ยากขึ้น- พื้นที่แสงน้อย เป็นจุดอ่อนของกล้องที่พึ่งแสงในพื้นที่ ส่วน
เซ็นเซอร์ ความร้อนและแบบวัดเวลาแสงไม่พึ่งแสงในพื้นที่ - รถเข็นช้อปปิ้ง รถเข็นเด็ก กระเป๋าเดินทาง ลำแสงอินฟราเรดอาจนับเกิน ระบบที่รู้ความสูงตั้งเกณฑ์ไม่นับสิ่งเหล่านี้ได้
ทางเข้า กว้างหลายเมตร ลำแสงข้ามประตูใช้ไม่ได้ ต้องใช้เซ็นเซอร์ ติดเพดานหลายตัวต่อกัน- ไม่มีเพดานหรือเพดานสูงมาก จำกัดตัวเลือกของ
เซ็นเซอร์ ติดเพดาน ต้องดูรุ่นที่รองรับความสูงนั้น พนักงาน เดินผ่านบ่อย ทุกเทคโนโลยี นับพนักงาน รวมไปด้วยถ้าไม่มีวิธีแยก ต้องวางวิธีจัดการ ตั้งแต่ต้น
ความแม่นยำ: ทำไมบทความนี้ไม่ใส่ตัวเลข
ตัวเลขความแม่นยำที่
- ทดสอบในจุดเดียวกัน ช่วงเวลาเดียวกัน แล้วเทียบกับการนับโดยคน
- ดูความคลาดรายชั่วโมง ไม่ใช่เฉพาะยอดรวมทั้งวัน เพราะนับเกินกับนับขาดอาจหักลบกันจนยอดรวมดูดี
- ทดสอบในสภาพที่ยากที่สุด เช่น ช่วงคนแน่น ช่วงแดดส่อง หรือช่วงที่มีรถเข็นมาก
ขั้นตอนทดสอบแบบละเอียดอยู่ในบทความคู่มือเลือก
ใช้หลายเทคโนโลยี ร่วมกันได้ไหม
ได้ และหลายโครงการก็ทำแบบนั้น เพราะแต่ละ
เซ็นเซอร์ 3 มิติที่ทางเข้า หลัก กับ Wi-Fi ภายในอาคาร ใช้ 3 มิตินับจำนวนคนเข้าให้แม่น แล้วใช้ Wi-Fi ดูแนวโน้มการย้ายระหว่างโซนหรือระหว่างอาคาร - ประตูกั้นที่ล็อบบี้ กับ
เซ็นเซอร์ ในพื้นที่ใช้งาน ในอาคาร สำนักงาน ประตูกั้นบอกจำนวนคนเข้าอาคาร ส่วนเซ็นเซอร์ ในแต่ละชั้นบอกว่าพื้นที่ไหนถูกใช้จริง เซ็นเซอร์ 3 มิติที่ร้านเรือธง กับอุปกรณ์พื้นฐานที่สาขาเล็ก ใช้ได้ถ้าทุกแบบส่งข้อมูล เข้าแพลตฟอร์มกลางเดียวกัน และทีมรู้ว่าตัวเลขจากแต่ละแบบมีความละเอียดต่างกัน
ข้อสำคัญคืออย่านำตัวเลขจาก
เลือกเครื่องนับคนเข้าออกอย่างไรตามประเภทพื้นที่
ศูนย์การค้า
ร้านค้าและเครือร้านค้าปลีก
ร้านเล็กประตูแคบที่ต้องการเพียงยอดคนเข้าต่อวัน อาจเริ่มจาก
สนามบิน และสถานีขนส่ง
อาคาร สำนักงาน
| ประเภทพื้นที่ | คำถามหลัก | |
|---|---|---|
| คนเข้ากี่คน ไปโซนไหน อยู่นานเท่าไร | ||
| ร้านเล็กประตูเดียว | วันนี้คนเข้ากี่คน | |
| เครือ |
ระบบติดเพดานที่แยกคนได้ละเอียด ส่งเข้าแพลตฟอร์มเดียวกัน | |
| คิวยาวแค่ไหน รอนานเท่าไร | ||
| คนเข้า |
ความเป็นส่วนตัว: ดูที่ข้อมูล ที่ออกจากเครื่อง
คำถามที่ช่วยแยก
เครื่องนับคนเข้าออกที่ IMAS ใช้
IMAS ใช้
ระบบนับคน 3 มิติ สำหรับทางเข้า ชั้น โซน และร้านค้าแดชบอร์ด XPERIO รวมข้อมูล ผู้มาเยือน จากทุกจุดไว้ในแดชบอร์ด เดียว เทียบช่วงเวลาและสาขาได้
ทีม IMAS สำรวจ
คำถามที่พบบ่อย
−เครื่องนับคนเข้าออกมีกี่แบบ
แบบที่ใช้กันทั่วไปมี 6 แบบ คือ
+เซ็นเซอร์ นับคนแบบไหนแม่นที่สุด
ไม่มีแบบเดียวที่แม่นที่สุดในทุกพื้นที่ ใน
+เซ็นเซอร์ ความร้อนเหมาะกับอากาศร้อนในไทยไหม
ใช้ได้ในพื้นที่ภายในที่อุณหภูมิคงที่ แต่
+ใช้ Wi-Fi นับคนเข้าออกแทนเซ็นเซอร์ ได้ไหม
ไม่เหมาะสำหรับการนับคนผ่านประตู เพราะ Wi-Fi นับอุปกรณ์ ไม่ใช่คน และโทรศัพท์รุ่นใหม่สุ่มเปลี่ยนที่อยู่ประจำเครื่อง จึงเหมาะกับการดูแนวโน้มในพื้นที่กว้าง และใช้เสริม
+ประตูกั้นในอาคาร สำนักงาน นับคนได้แม่นไหม
นับการเปิดประตูได้ชัดเจน แต่คลาดจากจำนวนคนจริงได้เมื่อมีคนเดินตามติดผ่านไปพร้อมกัน หรือประตูเปิดค้าง และไม่ได้นับ
+People counting camera ต่างจาก people counting sensor อย่างไร
คำว่ากล้องนับคนมักหมายถึงระบบที่ใช้ภาพ 2 มิติ ส่วน
อยากรู้ว่าพื้นที่ของคุณควรใช้เครื่องนับคนแบบไหน
ทีม IMAS ช่วยสำรวจ
แหล่งอ้างอิง
- Xovis AG. Sensor technology และ Technical Datasheet PC2SE (V7). เว็บไซต์ xovis.com (อ่านเมื่อ 18 พ.ย. 2569)
- Cokbas, T., Ishwar, P., Konrad, J. (2020). Low-Resolution Overhead Thermal Tripwire for Occupancy Estimation. CVPR Workshops 2020
- Retail Sensing. Thermal Sensor (คำอธิบายศัพท์). เว็บไซต์ retailsensing.com
- e-con Systems. ToF cameras vs stereo cameras: which 3D depth technology wins. เว็บไซต์ e-consystems.com
- Cisco Meraki. Meraki and MAC Address Randomization. เอกสารออนไลน์ documentation.meraki.com
- IMAS Analytics (2026).
โซลูชัน ของเรา. เว็บไซต์ imas-analytics.ai
