IMAS Analytics.AI
หน้าแรกโซลูชันระบบนับคนและวิเคราะห์ผู้มาเยือนแดชบอร์ด XPERIOระบบพยากรณ์จำนวนผู้มาเยือนระบบจัดการพลังงานอาคารด้วย AIอุตสาหกรรมห้างสรรพสินค้าและศูนย์การค้าร้านค้าปลีกหลายสาขาสนามบินและสถานีขนส่งอาคารสำนักงานและอาคารพาณิชย์ลองเล่นผลงานบทความเกี่ยวกับเราพันธมิตรติดต่อเรา

DATA INTELLIGENCE

เครื่องนับคนเข้าออกมีกี่แบบ: เทียบเทคโนโลยี 6 แบบ หลักการทำงาน ข้อจำกัด และความเป็นส่วนตัว

เครื่องนับคนเข้าออกในห้าง ร้านค้า สนามบิน และอาคารสำนักงาน ไม่ได้มีแบบเดียว แต่ละแบบ "มองเห็น" คนด้วยวิธีต่างกัน บางแบบรู้แค่ว่ามีอะไรตัดลำแสง บางแบบเห็นความร้อนจากร่างกาย บางแบบเห็นภาพระยะลึกจากเพดาน และบางแบบไม่ได้เห็นคนเลย แต่นับจากโทรศัพท์หรือจากประตูกั้น วิธีมองเห็นนี้เองที่กำหนดว่าเครื่องจะพลาดตรงไหน และได้ข้อมูลอะไรออกมา บทความนี้เทียบเทคโนโลยี 6 แบบในเชิงหลักการ พร้อมตารางสรุป และแนวทางเลือกสำหรับศูนย์การค้า ร้านค้า สนามบิน และอาคารสำนักงาน

โถงทางเข้าศูนย์ประชุมที่มีทั้งแถวประตูกั้นและทางเข้ากระจกเปิดกว้าง ผู้เข้าชมเดินเข้าทั้งสองทาง

เครื่องนับคนเข้าออกทำงานอย่างไรโดยรวม

ระบบนับคนเข้าออก (people counting system) ทุกแบบมี 3 ส่วนเหมือนกัน

  1. ตัวรับรู้ (sensor) สิ่งที่รับสัญญาณจากพื้นที่จริง เช่น แสง ความร้อน ภาพ หรือคลื่นวิทยุ
  2. ตัวตีความ ซอฟต์แวร์ที่แปลงสัญญาณเป็น "คนหนึ่งคน" และบอกว่าคนนั้นข้ามเส้นนับไปทางไหน ทำงานในตัวเครื่องหรือบนเซิร์ฟเวอร์ก็ได้
  3. ข้อมูลที่ส่งออก ตัวเลขจำนวนเข้า ออก จำนวนคนในพื้นที่ หรือพิกัดการเคลื่อนที่ ส่งเข้าแดชบอร์ดหรือระบบอื่น

ความต่างของแต่ละเทคโนโลยีอยู่ที่ข้อ 1 เป็นหลัก ถ้าสัญญาณที่รับได้มีรายละเอียดน้อย ซอฟต์แวร์ก็แยกคนที่เดินชิดกันได้ยาก ถ้าสัญญาณเห็นรายละเอียดของคนมาก ความแม่นยำอาจดีขึ้น แต่เรื่องข้อมูลส่วนบุคคลก็ต้องคิดมากขึ้นตาม

6 เทคโนโลยีของเครื่องนับคนเข้าออก

1. เซ็นเซอร์อินฟราเรดลำแสง (infrared beam)

ตัวส่งยิงลำแสงอินฟราเรดข้ามประตูไปยังตัวรับหรือแผ่นสะท้อนอีกฝั่ง เมื่อมีอะไรตัดลำแสง เครื่องนับหนึ่งครั้ง ถ้าติดลำแสงสองเส้นเรียงกัน เครื่องดูลำดับที่ลำแสงถูกตัดเพื่อแยกเข้ากับออก

สิ่งที่เครื่องรู้มีเพียง "ลำแสงถูกตัด" เครื่องไม่รู้ว่าสิ่งที่ตัดเป็นคน รถเข็น หรือถุงใบใหญ่ และไม่รู้ว่าผ่านมาพร้อมกันกี่คน คนสองคนที่เดินเคียงกันจึงมักถูกนับเป็นหนึ่ง ข้อดีคือติดตั้งง่าย ไม่ต้องใช้เพดาน และไม่มีภาพใด ๆ เกิดขึ้นเลย

2. เซ็นเซอร์ความร้อน (thermal sensor)

เซ็นเซอร์ติดเพดานมองลงด้านล่าง รับรังสีความร้อนที่ร่างกายคนแผ่ออกมา ผลที่ได้เป็นภาพความร้อนความละเอียดต่ำ คนปรากฏเป็นก้อนที่อุ่นกว่าพื้นหลัง ซอฟต์แวร์ติดตามก้อนเหล่านี้ว่าข้ามเส้นนับไปทางไหน

จุดเด่นคือไม่ต้องพึ่งแสง ทำงานในที่มืดได้ และภาพความร้อนความละเอียดต่ำโดยทั่วไปไม่เห็นรายละเอียดใบหน้า ข้อจำกัดสำคัญคือเครื่องแยกคนออกจากพื้นหลังด้วยความต่างของอุณหภูมิ เมื่อพื้นหลังอุ่นใกล้อุณหภูมิร่างกาย เช่น พื้นที่โดนแดดส่อง หรือทางเข้าที่ลมร้อนจากภายนอกพัดเข้ามา ความต่างนี้จะลดลง และการแยกคนก็ยากขึ้น งานวิจัยด้านนี้จึงมักต้องปรับเกณฑ์ตามสภาพแวดล้อม ไม่ใช้ค่าเดียวตลอดปี ในประเทศที่อากาศร้อนอย่างไทย ทางเข้าที่ติดกับภายนอกโดยตรงจึงควรดูสภาพหน้างานก่อนเลือกเทคโนโลยีนี้ นอกจากนี้ความละเอียดต่ำทำให้ช่วงคนแน่นแยกคนที่เดินชิดกันได้ยากกว่าเซ็นเซอร์ภาพ

3. กล้อง 2 มิติกับซอฟต์แวร์วิเคราะห์ภาพ (2D camera with video analytics)

กลุ่มนี้มีสองแบบย่อย แบบแรกเป็นกล้องนับคนเลนส์เดียวที่ติดเพดานมองตรงลง แบบที่สองเป็นซอฟต์แวร์ที่อ่านภาพจากกล้องวงจรปิดที่มีอยู่แล้ว ทั้งสองแบบใช้ซอฟต์แวร์หาลักษณะของคนในภาพ แล้วนับเมื่อคนข้ามเส้นที่กำหนด

ภาพ 2 มิติมีรายละเอียดมากกว่าลำแสงและภาพความร้อน จึงแยกคนเคียงกันได้ดีกว่า และใช้กับทางเข้าที่กว้างกว่าได้ แต่ภาพ 2 มิติไม่มีข้อมูลความสูงหรือระยะลึก ซอฟต์แวร์จึงอาจสับสนกับเงา แสงแดดที่ส่องผ่านประตูกระจก และแสงสะท้อนจากพื้นขัดเงา ส่วนกล้องวงจรปิดมักติดมุมเฉียงเพื่องานรักษาความปลอดภัย คนจึงบังกันเองในช่วงแน่น

เรื่องความเป็นส่วนตัวเป็นจุดที่ต้องถามมากที่สุดในกลุ่มนี้ เพราะภาพจากกล้องเห็นใบหน้าและลักษณะของบุคคล ต้องรู้ว่าภาพถูกประมวลผลที่ไหน ถูกเก็บหรือไม่ และซอฟต์แวร์วิเคราะห์ใบหน้า อายุ หรือเพศด้วยหรือไม่

4. เซ็นเซอร์ 3 มิติติดเพดาน (3D stereo หรือ time-of-flight)

เซ็นเซอร์ติดเพดานมองลงด้านล่าง แล้วสร้างภาพระยะลึก (depth image) ที่บอกว่าแต่ละจุดในภาพอยู่ห่างจากเซ็นเซอร์เท่าไร มีสองวิธีหลัก แบบกล้องสองเลนส์ (stereo vision) เทียบภาพจากสองเลนส์เหมือนตาคนสองข้าง ส่วนแบบวัดเวลาแสงเดินทาง (time-of-flight) ยิงแสงอินฟราเรดออกไปแล้ววัดเวลาที่แสงสะท้อนกลับ

เมื่อรู้ระยะลึก เครื่องก็รู้ความสูงของสิ่งที่อยู่ข้างใต้ จึงแยกคนออกจากเงาและแสงสะท้อนได้ แยกคนที่เดินชิดกันได้ดีในช่วงคนแน่น ตั้งเกณฑ์ความสูงเพื่อแยกเด็กหรือรถเข็นได้ และติดตามเส้นทางเดินในพื้นที่ที่มองเห็นได้ ข้อจำกัดคือต้องมีเพดานหรือโครงสร้างให้ติดในระดับความสูงที่ผู้ผลิตกำหนด และพื้นที่ครอบคลุมต่อเครื่องขึ้นกับความสูงนั้น สองวิธีย่อยก็มีจุดอ่อนต่างกัน แบบกล้องสองเลนส์ต้องการแสงในพื้นที่ระดับหนึ่ง ส่วนแบบวัดเวลาแสงใช้แสงของตัวเองจึงไม่พึ่งแสงในพื้นที่ แต่แสงแดดจัดอาจรบกวนสัญญาณได้ อ่านรายละเอียดเชิงลึกได้ที่บทความเซ็นเซอร์นับคน 3 มิติ ทำงานอย่างไร

5. สัญญาณ Wi-Fi และบลูทูท (Wi-Fi / Bluetooth)

ตัวรับสัญญาณในพื้นที่ฟังสัญญาณที่โทรศัพท์และอุปกรณ์พกพาส่งออกมาเป็นระยะ แล้วประมาณว่ามีอุปกรณ์อยู่ในพื้นที่กี่เครื่อง และอุปกรณ์ย้ายจากโซนหนึ่งไปอีกโซนอย่างไร

สิ่งที่นับได้คืออุปกรณ์ ไม่ใช่คน คนหนึ่งอาจพกสองเครื่อง บางคนปิด Wi-Fi และเด็กเล็กมักไม่มีโทรศัพท์ นอกจากนี้ระบบปฏิบัติการโทรศัพท์รุ่นใหม่สุ่มเปลี่ยนที่อยู่ประจำเครื่อง (MAC address) เพื่อป้องกันการติดตาม ตั้งแต่ราว iOS 14 และ Android 10 ที่อยู่แบบสุ่มเป็นค่าตั้งต้นในหลายกรณี อุปกรณ์เครื่องเดียวจึงอาจดูเหมือนหลายเครื่อง ผลจึงเหมาะกับการดูแนวโน้มในพื้นที่กว้างมากกว่าการนับจำนวนคนที่ผ่านประตู และเพราะสัญญาณมาจากอุปกรณ์ส่วนตัวของแต่ละคน องค์กรควรประเมินเรื่องข้อมูลส่วนบุคคลก่อนใช้งาน

6. นับจากประตูกั้นและประตูหมุน (turnstile / gate counting)

ประตูกั้นแบบแขนหมุน ประตูกระจกบานเลื่อน (speed gate) หรือประตูตรวจบัตร บันทึกทุกครั้งที่ประตูเปิดให้ผ่าน ตัวเลขนี้นำมาใช้เป็นจำนวนคนเข้าออกได้ โดยไม่ต้องติดอุปกรณ์นับเพิ่ม

ข้อดีคือแต่ละครั้งที่ผ่านเกิดจากการเปิดประตูจริง ตัวเลขจึงชัดเจนในจุดที่บังคับให้ทุกคนผ่านประตู ข้อจำกัดคือใช้ได้เฉพาะจุดที่มีประตูกั้น ใช้กับทางเข้าเปิดของห้างไม่ได้ และนับ "การเปิดประตู" ไม่ใช่ "คน" ถ้ามีคนเดินตามติดผ่านไปในการเปิดครั้งเดียว (tailgating) หรือเปิดประตูค้างไว้ช่วงคนแน่นหรือช่วงขนของ ตัวเลขจะคลาดจากจำนวนคนจริง ประตูทางหนีไฟและทางเข้าพนักงานที่ไม่มีประตูกั้นก็อยู่นอกการนับ ส่วนเรื่องความเป็นส่วนตัว ถ้าใช้เฉพาะจำนวนครั้งที่ผ่านจะไม่เกี่ยวกับตัวบุคคล แต่ถ้าดึงข้อมูลที่ผูกกับบัตรพนักงานหรือบัตรผ่านรายคน ข้อมูลนั้นระบุตัวบุคคลได้

ตารางเทียบเครื่องนับคนเข้าออก 6 แบบ

เทคโนโลยี ทำงานอย่างไร มักเหมาะกับ ข้อจำกัดหลัก ความเป็นส่วนตัว
เซ็นเซอร์อินฟราเรดลำแสง นับเมื่อมีสิ่งตัดลำแสงข้ามประตู ใช้สองลำแสงเพื่อแยกทิศ ร้านเล็ก ประตูแคบ คนไม่แน่น แยกคนเดินเคียงกันไม่ได้ นับรถเข็นหรือถุงใหญ่เกิน ใช้กับประตูกว้างไม่ได้ ไม่มีภาพ ได้เฉพาะจำนวนครั้ง
เซ็นเซอร์ความร้อน เห็นคนเป็นก้อนความร้อนจากมุมบน พื้นที่ภายในที่อุณหภูมิคงที่ จุดที่แสงน้อยหรือแสงเปลี่ยนบ่อย แยกคนได้ยากขึ้นเมื่อพื้นหลังอุ่นใกล้อุณหภูมิร่างกาย ความละเอียดต่ำทำให้ช่วงคนแน่นแยกคนยาก ภาพความร้อนความละเอียดต่ำ โดยทั่วไปไม่เห็นใบหน้า ควรถามว่ารุ่นนั้นส่งภาพออกหรือไม่
กล้อง 2 มิติกับซอฟต์แวร์วิเคราะห์ภาพ ซอฟต์แวร์หาคนในภาพจากกล้องนับคนหรือกล้องวงจรปิด ร้านขนาดกลางที่แสงคงที่ งานที่ต้องการใช้กล้องเดิม ไม่มีข้อมูลความสูง สับสนกับเงา แดด และพื้นสะท้อน กล้องมุมเฉียงทำให้คนบังกัน ภาพเห็นใบหน้า ต้องรู้ว่าประมวลผลที่ไหน เก็บภาพหรือไม่ และวิเคราะห์ใบหน้าหรือไม่
เซ็นเซอร์ 3 มิติติดเพดาน สร้างภาพระยะลึกด้วยกล้องสองเลนส์หรือการวัดเวลาแสง แล้วติดตามคน ทางเข้ากว้าง ศูนย์การค้า สนามบิน โถงที่คนแน่น ร้านเรือธง ต้องติดเพดานตามความสูงที่กำหนด ต้นทุนต่อจุดสูงกว่าแบบพื้นฐาน หลายรุ่นประมวลผลในตัวและส่งออกเป็นตัวเลขหรือพิกัด ควรขอเอกสารยืนยันของรุ่นที่ใช้
สัญญาณ Wi-Fi และบลูทูท ฟังสัญญาณจากโทรศัพท์และอุปกรณ์พกพา ดูแนวโน้มในพื้นที่เปิดขนาดใหญ่ ดูการย้ายระหว่างโซนหรืออาคาร นับอุปกรณ์ ไม่ใช่คน ผลแกว่งตามพฤติกรรมโทรศัพท์และการสุ่มที่อยู่ประจำเครื่อง สัญญาณผูกกับอุปกรณ์ส่วนตัว ต้องประเมินเรื่องข้อมูลส่วนบุคคลก่อนใช้
ประตูกั้นและประตูหมุน บันทึกทุกครั้งที่ประตูเปิดให้ผ่าน อาคารสำนักงาน สถานีขนส่ง จุดตรวจบัตรเข้างาน ใช้ได้เฉพาะจุดที่มีประตูกั้น คนตามติดและประตูเปิดค้างทำให้คลาด จำนวนครั้งล้วนไม่ระบุตัว ถ้าผูกกับบัตรรายคนจะระบุตัวบุคคลได้

ตารางนี้เป็นการเทียบเชิงคุณภาพ ความแม่นยำจริงของแต่ละเทคโนโลยีขึ้นกับรุ่นอุปกรณ์ ความสูงติดตั้ง สภาพแสงและอุณหภูมิ ความกว้างทางเข้า และรูปแบบการเดินของคนในจุดนั้น จึงไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้กับทุกพื้นที่

แต่ละเทคโนโลยีให้ข้อมูลอะไรได้บ้าง

นอกจากความแม่นยำ อีกเรื่องที่มักถูกมองข้ามคือ "ระดับข้อมูล" ที่แต่ละแบบให้ได้ บางแบบรู้แค่จำนวนคนข้ามเส้น บางแบบรู้ด้วยว่าในพื้นที่มีคนอยู่กี่คนและอยู่นานเท่าไร

ข้อมูลที่ต้องการ ลำแสงอินฟราเรด ความร้อน กล้อง 2 มิติ 3 มิติ Wi-Fi และบลูทูท ประตูกั้น
จำนวนคนข้ามเส้นนับ ได้ ได้ ได้ ได้ ไม่เหมาะ ได้ (นับการเปิดประตู)
แยกทิศเข้าและออก ได้เมื่อใช้สองลำแสง ได้ ได้ ได้ ไม่ได้ ได้ถ้ามีประตูแยกทิศ
จำนวนคนในพื้นที่ขณะนั้น คำนวณจากเข้าลบออก ถ้านับครบทุกทาง คำนวณได้ และบางรุ่นนับในพื้นที่ที่มองเห็น นับได้ในพื้นที่ที่กล้องเห็น นับได้ในพื้นที่ที่เซ็นเซอร์เห็น ประมาณจากจำนวนอุปกรณ์ คำนวณจากเข้าลบออก ถ้าทุกทางมีประตูกั้น
เวลาที่อยู่ในพื้นที่ (dwell time) ไม่ได้ บางรุ่น บางรุ่น ได้ในพื้นที่ที่มองเห็น ประมาณได้ ไม่ได้
เส้นทางเดินและจุดหนาแน่น ไม่ได้ จำกัด บางรุ่น ได้ในพื้นที่ที่มองเห็น ระดับโซนแบบหยาบ ไม่ได้

ข้อควรรู้เรื่องการคำนวณจำนวนคนในพื้นที่จาก "เข้าลบออก" คือความคลาดเล็ก ๆ ของแต่ละทางเข้าจะสะสมไปตลอดวัน ถ้ามีทางเข้าที่ไม่ได้นับแม้แต่จุดเดียว ตัวเลขจะเพี้ยนต่อเนื่อง ระบบส่วนใหญ่จึงตั้งค่าเริ่มนับใหม่ทุกวัน

เซ็นเซอร์ลำแสงขนาดเล็กติดที่กรอบประตูร้าน ขณะลูกค้าเดินผ่านเข้าร้าน

สภาพหน้างานที่ทำให้เครื่องนับคนพลาด

เทคโนโลยีแต่ละแบบแพ้สภาพหน้างานไม่เหมือนกัน การรู้จุดอ่อนล่วงหน้าช่วยตัดตัวเลือกที่ไม่เหมาะได้เร็ว

  • คนเดินเป็นกลุ่มหรือเบียดกัน ลำแสงอินฟราเรดและเซ็นเซอร์ความร้อนความละเอียดต่ำแยกได้ยาก เซ็นเซอร์ 3 มิติรับมือได้ดีกว่าเพราะเห็นศีรษะและไหล่แต่ละคนจากด้านบน
  • แดดส่องผ่านประตูกระจกและพื้นขัดเงา เป็นจุดอ่อนของกล้อง 2 มิติ และอาจกระทบเซ็นเซอร์ 3 มิติแบบวัดเวลาแสงเมื่อแดดจัดมาก
  • ทางเข้าร้อนหรือพื้นอุ่น ทำให้เซ็นเซอร์ความร้อนแยกคนจากพื้นหลังได้ยากขึ้น
  • พื้นที่แสงน้อย เป็นจุดอ่อนของกล้องที่พึ่งแสงในพื้นที่ ส่วนเซ็นเซอร์ความร้อนและแบบวัดเวลาแสงไม่พึ่งแสงในพื้นที่
  • รถเข็นช้อปปิ้ง รถเข็นเด็ก กระเป๋าเดินทาง ลำแสงอินฟราเรดอาจนับเกิน ระบบที่รู้ความสูงตั้งเกณฑ์ไม่นับสิ่งเหล่านี้ได้
  • ทางเข้ากว้างหลายเมตร ลำแสงข้ามประตูใช้ไม่ได้ ต้องใช้เซ็นเซอร์ติดเพดานหลายตัวต่อกัน
  • ไม่มีเพดานหรือเพดานสูงมาก จำกัดตัวเลือกของเซ็นเซอร์ติดเพดาน ต้องดูรุ่นที่รองรับความสูงนั้น
  • พนักงานเดินผ่านบ่อย ทุกเทคโนโลยีนับพนักงานรวมไปด้วยถ้าไม่มีวิธีแยก ต้องวางวิธีจัดการตั้งแต่ต้น

ความแม่นยำ: ทำไมบทความนี้ไม่ใส่ตัวเลข

ตัวเลขความแม่นยำที่ผู้ผลิตประกาศมักวัดในเงื่อนไขของผู้ผลิตเอง ความสูงติดตั้ง แสง ความหนาแน่นของคน และวิธีนับเทียบต่างจากพื้นที่ของเรา ตัวเลขจากต่างแหล่งจึงนำมาเทียบกันตรง ๆ ไม่ได้ สิ่งที่เทียบได้อย่างมีความหมายคือ

  1. ทดสอบในจุดเดียวกัน ช่วงเวลาเดียวกัน แล้วเทียบกับการนับโดยคน
  2. ดูความคลาดรายชั่วโมง ไม่ใช่เฉพาะยอดรวมทั้งวัน เพราะนับเกินกับนับขาดอาจหักลบกันจนยอดรวมดูดี
  3. ทดสอบในสภาพที่ยากที่สุด เช่น ช่วงคนแน่น ช่วงแดดส่อง หรือช่วงที่มีรถเข็นมาก

ขั้นตอนทดสอบแบบละเอียดอยู่ในบทความคู่มือเลือกระบบนับคน

ใช้หลายเทคโนโลยีร่วมกันได้ไหม

ได้ และหลายโครงการก็ทำแบบนั้น เพราะแต่ละเทคโนโลยีตอบคำถามต่างกัน ตัวอย่างที่พบบ่อย

  • เซ็นเซอร์ 3 มิติที่ทางเข้าหลัก กับ Wi-Fi ภายในอาคาร ใช้ 3 มิตินับจำนวนคนเข้าให้แม่น แล้วใช้ Wi-Fi ดูแนวโน้มการย้ายระหว่างโซนหรือระหว่างอาคาร
  • ประตูกั้นที่ล็อบบี้ กับเซ็นเซอร์ในพื้นที่ใช้งาน ในอาคารสำนักงาน ประตูกั้นบอกจำนวนคนเข้าอาคาร ส่วนเซ็นเซอร์ในแต่ละชั้นบอกว่าพื้นที่ไหนถูกใช้จริง
  • เซ็นเซอร์ 3 มิติที่ร้านเรือธง กับอุปกรณ์พื้นฐานที่สาขาเล็ก ใช้ได้ถ้าทุกแบบส่งข้อมูลเข้าแพลตฟอร์มกลางเดียวกัน และทีมรู้ว่าตัวเลขจากแต่ละแบบมีความละเอียดต่างกัน

ข้อสำคัญคืออย่านำตัวเลขจากเทคโนโลยีต่างกันมาบวกหรือเทียบกันตรง ๆ โดยไม่รู้ว่าแต่ละตัวนับอะไร เช่น จำนวนอุปกรณ์จาก Wi-Fi ไม่ใช่จำนวนคน และจำนวนการเปิดประตูไม่ใช่จำนวนคนเสมอไป

เลือกเครื่องนับคนเข้าออกอย่างไรตามประเภทพื้นที่

ศูนย์การค้า

ทางเข้าห้างมักกว้าง มีหลายจุด และเชื่อมกับลานจอดรถ สถานีรถไฟฟ้า หรืออาคารข้างเคียง คนแน่นในช่วงเย็นและวันหยุด มีรถเข็นและเด็กปะปน เซ็นเซอร์ 3 มิติติดเพดานจึงมักเป็นตัวเลือกหลักสำหรับทางเข้าและจุดสำคัญภายใน เพราะแยกคนในช่วงแน่นได้ดีและต่อหลายตัวเพื่อครอบคลุมทางเข้ากว้างได้ ถ้าต้องการภาพรวมการเคลื่อนที่ระหว่างชั้นหรือระหว่างอาคาร อาจใช้ Wi-Fi เสริมเพื่อดูแนวโน้ม ดูการใช้ตัวเลขผู้มาเยือนในห้างได้ที่หน้าโซลูชันสำหรับห้างสรรพสินค้า

ร้านค้าและเครือร้านค้าปลีก

ร้านเล็กประตูแคบที่ต้องการเพียงยอดคนเข้าต่อวัน อาจเริ่มจากเซ็นเซอร์ลำแสงหรืออุปกรณ์พื้นฐาน แต่ถ้าจะคำนวณอัตราการซื้อ (conversion rate) ต้องการตัวเลขที่ไม่นับเกินจากคนเดินเป็นกลุ่มหรือพนักงาน และต้องเทียบกันได้ระหว่างสาขา ระบบที่ติดเพดานและแยกคนได้ละเอียดจะเหมาะกว่า โดยเฉพาะร้านเรือธงที่ประตูกว้างและคนแน่น ดูวิธีคิดอัตราการซื้อได้ที่บทความอัตราการซื้อของร้านที่มีหน้าร้าน คิดอย่างไร และโซลูชันสำหรับเครือร้านค้าปลีก

สนามบินและสถานีขนส่ง

สนามบินต้องการมากกว่าจำนวนคนเข้า คือความยาวคิว เวลารอ และจำนวนคนในโถงแบบเรียลไทม์ ในพื้นที่เพดานสูง คนแน่น และมีกระเป๋าเดินทางจำนวนมาก เซ็นเซอร์ 3 มิติที่ติดตามเส้นทางในพื้นที่ได้จึงเหมาะกับจุดตรวจค้น จุดเช็กอิน และจุดตรวจคนเข้าเมือง ส่วนประตูตรวจบัตรของระบบขนส่งให้ตัวเลขการผ่านที่ใช้ประกอบได้ แต่ไม่ได้บอกสภาพคิวก่อนถึงประตู อ่านเพิ่มที่บทความบริหารคิวและการไหลของผู้โดยสาร และหน้าสนามบินและการขนส่ง

อาคารสำนักงาน

อาคารสำนักงานหลายแห่งมีประตูกั้นที่ล็อบบี้อยู่แล้ว ตัวเลขการผ่านจึงเป็นจุดเริ่มที่ดีสำหรับรู้ว่าวันหนึ่งมีคนเข้าอาคารเท่าไร แต่ถ้าต้องการรู้ว่าชั้นไหนหรือห้องประชุมไหนถูกใช้จริง เพื่อจัดพื้นที่หรือปรับระบบปรับอากาศ ต้องมีเซ็นเซอร์ในพื้นที่ใช้งานเพิ่ม และควรใช้ข้อมูลการผ่านประตูแบบจำนวนรวม ไม่ดึงข้อมูลรายบัตร อ่านเพิ่มที่บทความวัดจำนวนคนในอาคารสำนักงานแบบเรียลไทม์ และหน้าอาคารพาณิชย์

ประเภทพื้นที่ คำถามหลัก เทคโนโลยีที่มักเหมาะ
ศูนย์การค้า คนเข้ากี่คน ไปโซนไหน อยู่นานเท่าไร เซ็นเซอร์ 3 มิติที่ทางเข้าและจุดสำคัญ เสริม Wi-Fi เพื่อดูแนวโน้ม
ร้านเล็กประตูเดียว วันนี้คนเข้ากี่คน เซ็นเซอร์ลำแสงหรืออุปกรณ์พื้นฐาน
เครือร้านค้าปลีก อัตราการซื้อและการเทียบสาขา ระบบติดเพดานที่แยกคนได้ละเอียด ส่งเข้าแพลตฟอร์มเดียวกัน
สนามบินและสถานีขนส่ง คิวยาวแค่ไหน รอนานเท่าไร เซ็นเซอร์ 3 มิติที่ติดตามเส้นทางได้ ประกอบกับข้อมูลประตูตรวจบัตร
อาคารสำนักงาน คนเข้าอาคารเท่าไร พื้นที่ไหนใช้จริง ข้อมูลประตูกั้นแบบจำนวนรวม ร่วมกับเซ็นเซอร์ในพื้นที่ใช้งาน

ความเป็นส่วนตัว: ดูที่ข้อมูลที่ออกจากเครื่อง

คำถามที่ช่วยแยกเทคโนโลยีได้ชัดที่สุดคือ "อะไรออกจากตัวเครื่องบ้าง" ถ้าออกมาเป็นจำนวนนับหรือพิกัดล้วน ความเสี่ยงต่ำกว่าระบบที่ส่งภาพหรือข้อมูลที่ผูกกับอุปกรณ์หรือบัตรของแต่ละคน ในไทย เรื่องนี้เกี่ยวกับพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA) รายละเอียดอยู่ในบทความระบบนับคนกับ PDPA

เครื่องนับคนเข้าออกที่ IMAS ใช้

IMAS ใช้เซ็นเซอร์ 3 มิตินับจำนวนคนเข้าพื้นที่แบบเรียลไทม์ ติดตามเวลาที่อยู่ในพื้นที่ และจุดที่คนหนาแน่น เซ็นเซอร์ของ Xovis ที่ IMAS ใช้เป็นแบบกล้องสองเลนส์ ประมวลผลในตัวเครื่อง และส่งออกเฉพาะข้อมูลตัวอักษรที่ไม่มีข้อมูลระบุตัวบุคคล

  • ระบบนับคน 3 มิติ สำหรับทางเข้า ชั้น โซน และร้านค้า
  • แดชบอร์ด XPERIO รวมข้อมูลผู้มาเยือนจากทุกจุดไว้ในแดชบอร์ดเดียว เทียบช่วงเวลาและสาขาได้

ทีม IMAS สำรวจทางเข้าและพื้นที่จริงก่อน แล้วแนะนำว่าจุดไหนควรใช้เซ็นเซอร์แบบใด ข้อมูลช่วยให้ทีมเห็นภาพชัดขึ้น ส่วนการตัดสินใจเรื่องพื้นที่ พนักงาน และการลงทุน ยังเป็นของทีมที่รู้บริบทหน้างาน

คำถามที่พบบ่อย

−เครื่องนับคนเข้าออกมีกี่แบบ

แบบที่ใช้กันทั่วไปมี 6 แบบ คือ เซ็นเซอร์อินฟราเรดลำแสง เซ็นเซอร์ความร้อน กล้อง 2 มิติกับซอฟต์แวร์วิเคราะห์ภาพ เซ็นเซอร์ 3 มิติติดเพดาน การนับจากสัญญาณ Wi-Fi และบลูทูท และการนับจากประตูกั้น

+เซ็นเซอร์นับคนแบบไหนแม่นที่สุด

ไม่มีแบบเดียวที่แม่นที่สุดในทุกพื้นที่ ในทางเข้ากว้างที่คนแน่น เซ็นเซอร์ 3 มิติติดเพดานมักรับมือได้ดีกว่า เพราะรู้ความสูงและแยกคนที่เดินชิดกันได้ ส่วนประตูแคบที่คนไม่แน่น อุปกรณ์พื้นฐานก็อาจพอ ควรทดสอบในจุดที่ยากที่สุดของพื้นที่จริง

+เซ็นเซอร์ความร้อนเหมาะกับอากาศร้อนในไทยไหม

ใช้ได้ในพื้นที่ภายในที่อุณหภูมิคงที่ แต่ทางเข้าที่โดนแดดหรือรับลมร้อนจากภายนอก พื้นหลังอาจอุ่นใกล้อุณหภูมิร่างกาย ทำให้แยกคนได้ยากขึ้น ควรดูสภาพหน้างานก่อนเลือก

+ใช้ Wi-Fi นับคนเข้าออกแทนเซ็นเซอร์ได้ไหม

ไม่เหมาะสำหรับการนับคนผ่านประตู เพราะ Wi-Fi นับอุปกรณ์ ไม่ใช่คน และโทรศัพท์รุ่นใหม่สุ่มเปลี่ยนที่อยู่ประจำเครื่อง จึงเหมาะกับการดูแนวโน้มในพื้นที่กว้าง และใช้เสริมเซ็นเซอร์ที่ทางเข้า

+ประตูกั้นในอาคารสำนักงานนับคนได้แม่นไหม

นับการเปิดประตูได้ชัดเจน แต่คลาดจากจำนวนคนจริงได้เมื่อมีคนเดินตามติดผ่านไปพร้อมกัน หรือประตูเปิดค้าง และไม่ได้นับทางเข้าที่ไม่มีประตูกั้น

+People counting camera ต่างจาก people counting sensor อย่างไร

คำว่ากล้องนับคนมักหมายถึงระบบที่ใช้ภาพ 2 มิติ ส่วนเซ็นเซอร์นับคนเป็นคำกว้างที่รวมทุกแบบ เซ็นเซอร์ 3 มิติบางรุ่นใช้เลนส์กล้องก็จริง แต่ประมวลผลในตัวและส่งออกเป็นตัวเลข ไม่ได้ส่งภาพ

อยากรู้ว่าพื้นที่ของคุณควรใช้เครื่องนับคนแบบไหน

ทีม IMAS ช่วยสำรวจทางเข้า ความสูงเพดาน และสภาพแสงจริง แล้วแนะนำเทคโนโลยีที่เหมาะกับแต่ละจุด รายละเอียดและค่าใช้จ่ายแจ้งในใบเสนอราคา

ขอสาธิตระบบ · ดูระบบนับคน 3 มิติ

แหล่งอ้างอิง

  • Xovis AG. Sensor technology และ Technical Datasheet PC2SE (V7). เว็บไซต์ xovis.com (อ่านเมื่อ 18 พ.ย. 2569)
  • Cokbas, T., Ishwar, P., Konrad, J. (2020). Low-Resolution Overhead Thermal Tripwire for Occupancy Estimation. CVPR Workshops 2020
  • Retail Sensing. Thermal Sensor (คำอธิบายศัพท์). เว็บไซต์ retailsensing.com
  • e-con Systems. ToF cameras vs stereo cameras: which 3D depth technology wins. เว็บไซต์ e-consystems.com
  • Cisco Meraki. Meraki and MAC Address Randomization. เอกสารออนไลน์ documentation.meraki.com
  • IMAS Analytics (2026). โซลูชันของเรา. เว็บไซต์ imas-analytics.ai