
ระบบนับคน คืออะไร และห้างนำตัวเลขไปใช้ทำอะไร
ตัวเลขชุดนี้มีประโยชน์กับหลายฝ่ายในองค์กรเดียวกัน
- ฝ่ายปฏิบัติการ ใช้ดูช่วงเวลาที่คนเข้าเยอะ เพื่อจัด
พนักงาน รักษาความปลอดภัย แม่บ้าน และพนักงาน ขายให้พอดี - ฝ่ายการตลาด ใช้วัดว่ากิจกรรมหรือโปรโมชันดึงคนเข้ามาได้จริงหรือไม่ โดยเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันที่ไม่มีกิจกรรม
- ฝ่ายเช่าพื้นที่ของ
ศูนย์การค้า ใช้ตัวเลขผู้มาเยือน ประกอบการเจรจากับผู้เช่า และใช้วางแผนผังร้านค้า ผู้จัดการ สาขาของเครือค้าปลีก ใช้คำนวณอัตราการซื้อ (conversion rate) คือจำนวนบิลหารด้วยจำนวนคนที่เข้าร้าน ซึ่งบอกได้ว่ายอดขายตกเพราะคนเข้าน้อยลง หรือเพราะคนเข้าแล้วไม่ซื้อ- ฝ่าย
อาคาร และพลังงาน ใช้จำนวนคนจริงในอาคาร ประกอบการปรับระบบปรับอากาศและแสงสว่าง
เพราะตัวเลขถูกใช้
5 เทคโนโลยี หลักของระบบนับคน
1. ลำแสงอินฟราเรด (infrared beam)
อุปกรณ์ติดสองฝั่งประตู ฝั่งหนึ่งยิงลำแสงอินฟราเรดไปยังตัวรับอีกฝั่ง เมื่อมีคนเดินตัดลำแสง ระบบจะนับหนึ่งครั้ง ถ้าใช้ลำแสงสองเส้นคู่กันจะแยกทิศเข้าและออกได้จากลำดับที่ลำแสงถูกตัด
จุดเด่นคือ
2. กล้องภาพ 2 มิติ (2D camera)
กล้องเลนส์เดียวติดเพดานมองลงด้านล่าง ซอฟต์แวร์
กล้อง 2 มิติแยกคนที่เดินเคียงกันได้ดีกว่าลำแสงอินฟราเรด และครอบคลุม
3. เซ็นเซอร์ ภาพสามมิติ (3D stereo vision)
ข้อดีที่สำคัญสำหรับห้างและ
ข้อจำกัดคือราคาต่อจุดสูงกว่าลำแสงอินฟราเรดและกล้อง 2 มิติ และต้อง
4. การนับจากสัญญาณ Wi-Fi และบลูทูท (Wi-Fi / Bluetooth)
ระบบรับสัญญาณที่โทรศัพท์มือถือส่งออกมาเป็นระยะ แล้วประมาณจำนวนอุปกรณ์ในพื้นที่ วิธีนี้ครอบคลุมพื้นที่กว้างได้ด้วยอุปกรณ์จำนวนน้อย และดูการเคลื่อนที่ระหว่างโซนหรือระหว่าง
ข้อจำกัดคือสิ่งที่นับได้คืออุปกรณ์ ไม่ใช่คน บางคนพกโทรศัพท์สองเครื่อง บางคนไม่เปิด Wi-Fi และโทรศัพท์รุ่นใหม่จำนวนมากสุ่มเปลี่ยนรหัสประจำเครื่องเพื่อป้องกันการติดตาม ผลจึงเหมาะกับการดูแนวโน้มมากกว่าการนับจำนวนที่แน่นอน และเพราะสัญญาณผูกกับอุปกรณ์ของแต่ละคน องค์กรควรประเมินเรื่อง
5. วิเคราะห์ ภาพจากกล้องวงจรปิดด้วย AI (AI video analytics)
ซอฟต์แวร์ปัญญาประดิษฐ์อ่านภาพจากกล้องวงจรปิดที่มีอยู่แล้ว แล้วนับคน หาจุดหนาแน่น หรือ
ข้อที่ต้องคิดคือกล้องวงจรปิดถูก
ตารางเทียบ 5 เทคโนโลยี
| หลักการ | จุดเด่น | ข้อจำกัด | เรื่องความเป็นส่วนตัว | เหมาะกับ | |
|---|---|---|---|---|---|
| ลำแสงอินฟราเรด | นับเมื่อมีสิ่งตัดลำแสง | แยกคนเดินคู่ไม่ได้ ใช้ได้กับประตูแคบ | ไม่เก็บภาพ | ร้านเล็ก ประตูเดียว คนไม่แน่น | |
| กล้อง 2 มิติ | ครอบคลุมประตูกว้างกว่า แยกคนเคียงกันได้ดีกว่า | ไวต่อแสง เงา และพื้นสะท้อน | ภาพผ่านซอฟต์แวร์ ต้องดูว่าเก็บหรือส่งภาพหรือไม่ | ร้านขนาดกลางที่แสงคงที่ | |
| คำนวณระยะลึกจากเลนส์คู่ | แม่นในช่วงคนแน่น แยกเด็กและรถเข็นได้ ติดตามเส้นทางได้ | ราคาต่อจุดสูงกว่า ต้องติดตามความสูงที่กำหนด | หลายรุ่นประมวลผลบนเครื่องและส่งออกเฉพาะตัวเลข (ต้องขอเอกสารยืนยัน) | ||
| Wi-Fi และบลูทูท | รับสัญญาณจากโทรศัพท์ | ครอบคลุมพื้นที่กว้าง ดูการย้ายโซนได้ | นับอุปกรณ์ ไม่ใช่คน ผลแกว่งตามพฤติกรรมโทรศัพท์ | สัญญาณผูกกับอุปกรณ์ส่วนตัว ต้องประเมินก่อนใช้ | ดูแนวโน้มในพื้นที่เปิดขนาดใหญ่ ใช้เสริมระบบอื่น |
| กล้องวงจรปิดกับ AI | ซอฟต์แวร์อ่านภาพกล้องเดิม | ใช้กล้องที่มีอยู่ | มุมเฉียงทำให้คนบังกัน | เห็นใบหน้า ถ้า |
งานที่ยอมรับความคลาดได้ หรือใช้ร่วมกับงานรักษาความปลอดภัย |
ตารางนี้เป็นภาพรวมเชิงเปรียบเทียบ ตัวเลขความแม่นยำจริงขึ้นกับรุ่นอุปกรณ์ ความสูงเพดาน แสง และรูปแบบการเดินของคนในแต่ละจุด จึงควรทดสอบในพื้นที่จริงก่อน

8 เรื่องที่ควรถามผู้ขาย ก่อนเลือกระบบนับคน
- ความแม่นยำวัดอย่างไร ตัวเลขเปอร์เซ็นต์ในโบรชัวร์มักวัดในสภาพที่ดีที่สุด ให้ถามว่าวัดเทียบกับอะไร วัดช่วงคนแน่นหรือไม่ และขอผลทดสอบจากพื้นที่ที่คล้ายของเรา
- แยก
พนักงาน เด็ก และรถเข็นได้หรือไม่ ห้างที่มีพนักงาน เดินผ่านทางเข้า บ่อยต้องรู้ว่าระบบตัดคนกลุ่มนี้ออกได้ไหม ไม่เช่นนั้นตัวเลขจะสูงเกินจริง ทางเข้า ของเรากว้างเท่าไร เพดานสูงเท่าไรข้อมูล สองอย่างนี้กำหนดจำนวนเซ็นเซอร์ และรุ่นที่ใช้ได้ผู้ขาย ที่ดีจะขอสำรวจพื้นที่ก่อนเสนอ- สภาพแสงเปลี่ยนตลอดวันหรือไม่
ทางเข้า ที่แดดส่องตอนบ่ายหรือพื้นหินขัดเงาเป็นจุดที่ระบบภาพ 2 มิติมักมีปัญหา - ระบบเก็บหรือส่งภาพหรือไม่ ขอเอกสารที่ระบุว่า
ข้อมูล อะไรออกจากตัวอุปกรณ์ เก็บที่ไหน และใครเข้าถึงได้ เรื่องนี้ฝ่ายกฎหมายหรือเจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูล ส่วนบุคคลขององค์กรต้องใช้ประกอบการประเมิน - ต่อกับระบบอื่นได้ไหม เช่น
ข้อมูล ยอดขายจากเครื่องขายหน้าร้าน (POS) เพื่อคำนวณอัตราการซื้อ หรือส่งข้อมูล ผ่านช่องทางเชื่อมต่อระบบ (API) เข้าแดชบอร์ด ของบริษัท แดชบอร์ด ตอบคำถามของเราได้ไหม ขอดูตัวอย่างจริงว่าเทียบสาขา เทียบช่วงเวลา และส่งออกรายงานได้อย่างไร- ดูแลหลัง
ติดตั้ง อย่างไร ใครตรวจว่าเซ็นเซอร์ ยังนับถูกเมื่อมีการปรับปรุงร้าน ย้ายประตู หรือเปลี่ยนไฟ ถ้าอุปกรณ์ขัดข้องจะรู้ได้อย่างไร
เรื่องราคา แต่ละโครงการต่างกันตามจำนวนจุด รุ่นอุปกรณ์ และซอฟต์แวร์ที่เลือก รายละเอียดแจ้งใน
ทดสอบความแม่นยำก่อนตัดสินใจ อย่างไร
วิธีที่ตรงไปตรงมาที่สุดคือทำโครงการนำร่องในจุดที่ยากที่สุดของเรา เช่น
- เลือกช่วงเวลาให้หลากหลาย มีทั้งช่วงคนน้อย ช่วงคนแน่น และช่วงแสงเปลี่ยน
- นับเทียบโดยคน ให้
พนักงาน นับด้วยเครื่องกดนับในช่วงเวลาเดียวกัน แยกเข้าและออก ถ้าจะบันทึกวิดีโอเพื่อนับย้อนหลัง ให้ทำตามนโยบายคุ้มครองข้อมูล ส่วนบุคคลขององค์กร - ดูทั้งความคลาดรวมและความคลาดรายช่วง ตัวเลขรวมทั้งวันอาจดูดี เพราะนับเกินช่วงหนึ่งไปหักลบกับนับขาดอีกช่วงหนึ่ง แต่ถ้าจะใช้จัดกะ
พนักงาน รายชั่วโมง ต้องดูความคลาดรายชั่วโมงด้วย - บันทึกเงื่อนไข จดความสูงเพดาน ความกว้าง
ทางเข้า และสภาพแสง เพื่อใช้เทียบเมื่อขยายไปสาขาอื่น
ห้าง เครือร้านค้า และร้านเดี่ยว ต้องการระบบต่างกัน
เครือ
ร้านเดี่ยวขนาดเล็ก ที่ต้องการรู้แค่จำนวนคนต่อวัน อาจเริ่มจากอุปกรณ์พื้นฐานก่อนได้ เมื่อเริ่มต้องการเทียบช่วงเวลาหรือวัดผลแคมเปญอย่างจริงจัง ค่อยขยับขึ้น
จากตัวเลขสู่การตัดสินใจ
ตัวเลขจำนวนคนจะมีค่าเมื่อทีมใช้มัน
เมื่อมี
สำหรับ
คำถามที่พบบ่อย
−ระบบนับคน แบบไหนแม่นที่สุด
ไม่มีคำตอบเดียวสำหรับทุกพื้นที่ ใน
+ใช้กล้องวงจรปิดที่มีอยู่นับคนได้ไหม
ทำได้ด้วยซอฟต์แวร์
+เครื่องนับคนเข้าออกราคาเท่าไร
ขึ้นกับ
+ระบบนับคน แยกพนักงาน ออกจากลูกค้าได้ไหม
บางระบบทำได้ด้วยวิธีที่ต่างกัน เช่น กำหนดเส้น
+ต้องเปลี่ยนระบบทั้งหมดถ้าวันหนึ่งอยากได้ข้อมูล มากขึ้นไหม
ไม่จำเป็นเสมอไป ถ้าเลือกระบบที่ส่ง
ปรึกษาทีม IMAS ก่อนเลือกระบบนับคน
ถ้ากำลังวางแผน
ดูเพิ่มเติม:
แหล่งอ้างอิง
- Shokrollahi, A., Persson, J. A., Malekian, R., Sarkheyli-Hägele, A., Karlsson, F. (2024). Passive Infrared Sensor-Based Occupancy Monitoring in Smart Buildings: A Review of Methodologies and Machine Learning Approaches. วารสาร Sensors ปีที่ 24 ฉบับที่ 5
- Hassen, K. B. A., Machado, J. J. M., Tavares, J. M. R. S. (2022). Convolutional Neural Networks and Heuristic Methods for Crowd Counting: A Systematic Review. วารสาร Sensors ปีที่ 22 ฉบับที่ 14
- Vemco Group (2026). Xovis Sensor Security & Privacy Guide. เอกสารช่วยเหลือออนไลน์ของผู้จำหน่าย
- TD Intelligence (2026).
ข้อมูล ผลิตภัณฑ์เซ็นเซอร์ นับคน 2 มิติและ 3 มิติ. เว็บไซต์บริษัท - Retail Insight AS (2026).
ข้อมูล แพลตฟอร์มพยากรณ์ การไหลของลูกค้าและการจัดกำลังคน. เว็บไซต์บริษัท - IMAS Analytics (2026).
โซลูชัน ของเรา และพันธมิตร . เว็บไซต์ imas-analytics.ai ภาษาไทย
