Smart building คือ

อาคาร อัจฉริยะ คือ อาคาร แบบไหน
นิยามที่ใช้ได้จริงสำหรับ
- วัด เก็บ
ข้อมูล จากอุปกรณ์ สภาพแวดล้อม และการใช้งานของคน - เชื่อม ให้
ข้อมูล จากระบบหนึ่งไปถึงอีกระบบหนึ่งได้ ไม่ติดอยู่ในระบบใดระบบหนึ่ง ตัดสินใจ ใช้ข้อมูล นั้นปรับการทำงาน โดยคนเป็นผู้กำหนดกติกาและขอบเขต- ตรวจผล ดูย้อนหลังว่าการปรับนั้นได้ผลหรือไม่ แล้วปรับต่อ
ระบบอาคาร อัจฉริยะ มีกี่ชั้น
ระบบ
| ชั้น | มีอะไรบ้าง | ทำหน้าที่ |
|---|---|---|
| 1. อุปกรณ์หน้างาน | วัดค่า และรับคำสั่งไปเปิด ปิด หรือปรับ | |
| 2. ระบบควบคุม | ระบบควบคุม |
สั่งงานอุปกรณ์ตามค่าที่ตั้งไว้ |
| 3. การเชื่อมต่อ |
เครือข่าย |
ส่ง |
| 4. แพลตฟอร์ม |
ระบบ |
รวม |
| 5. คนและกระบวนการ | วิศวกร |
ชั้นที่ 5 มักถูกลืมเวลาพูดถึง
ความต่างระหว่างระบบ
อาคาร ต้อง "รู้" 3 เรื่อง แต่ส่วนใหญ่รู้แค่ 2 เรื่อง
ระบบใน
| เรื่องที่ต้องรู้ | ตัวอย่าง |
|
|---|---|---|
| สภาพแวดล้อม | อุณหภูมิ ความชื้น คาร์บอนไดออกไซด์ แสงธรรมชาติ | มักมีจากระบบควบคุม |
| อุปกรณ์ | สถานะเครื่องจักร การใช้ไฟฟ้า ชั่วโมงทำงาน สัญญาณเตือน | มักมีจากระบบควบคุม |
| คน | มีคนกี่คน อยู่โซนไหน เข้ามาเมื่อไร ออกไปเมื่อไร | มักไม่มี หรือมีแต่เป็นค่าประมาณ |
เมื่อไม่มี
ทำไมข้อมูล แทนที่มีอยู่จึงยังไม่พอ
หลาย
| บอกอะไรได้ | ข้อจำกัด | |
|---|---|---|
| บัตรผ่านประตู | จำนวนครั้งที่มีการแตะบัตรเข้า | ไม่รู้ว่าออกเมื่อไร คนเดินตามกันเข้าโดยไม่แตะบัตรไม่ถูกนับ ผู้มา |
| มีคนขยับในห้องหรือไม่ | บอกได้แค่มีหรือไม่มี ไม่รู้ว่ากี่คน คนนั่งนิ่งอาจไม่ถูกจับ | |
| ค่าคาร์บอนไดออกไซด์ | แนวโน้มว่าห้องมีคนมากขึ้นหรือน้อยลง | ตอบสนองช้า ขึ้นกับการระบายอากาศและขนาดห้อง |
| สัญญาณ Wi-Fi จากโทรศัพท์ | จำนวนอุปกรณ์ที่เชื่อมต่อในพื้นที่กว้าง | นับเฉพาะคนที่เปิดอุปกรณ์ บางคนมีหลายเครื่อง และต้องระวังเรื่อง |
ระบบไหนในอาคาร เปลี่ยนไปเมื่อรู้จำนวนคน
ตารางนี้สรุปว่าแต่ละระบบใน
| ระบบ | เดิมทำงานจาก | เมื่อมี |
ใคร |
|---|---|---|---|
| ระบบปรับอากาศ | ตารางเวลาคงที่ และค่าอุณหภูมิที่ตั้งไว้ | ตั้งเวลาเปิดปิดรายโซนตามช่วงที่มีคนจริง เห็นโซนที่เดินเครื่องเต็มทั้งที่ไม่มีคน | วิศวกร |
| ระบบระบายอากาศ | ปริมาณอากาศบริสุทธิ์ตามจำนวนคนที่ใช้ออกแบบ | ปรับปริมาณอากาศบริสุทธิ์ตามจำนวนคนจริงในพื้นที่ที่จำนวนคนเปลี่ยนมาก | วิศวกร |
| แสงสว่าง | ตารางเวลา หรือ |
วางตารางแสงสว่างของพื้นที่ส่วนกลางตามช่วงที่มีคน ลดไฟในโซนที่ปิดใช้ | วิศวกร |
| ลิฟต์และ |
จำนวนตัวที่เปิดใช้คงที่ตามช่วงเวลา | ปรับจำนวนตัวที่เปิดตามปริมาณคนในแต่ละช่วง | ฝ่ายบริหาร |
| งานทำความสะอาด | รอบเวลาคงที่ทุกพื้นที่ | เพิ่มรอบในห้องน้ำและพื้นที่ที่มีคนใช้มาก ลดรอบในพื้นที่ที่แทบไม่มีคนใช้ | หัวหน้าทีมทำความสะอาด |
| การจัดพื้นที่ | จำนวน |
เห็นอัตราการใช้จริงของชั้น โซน และห้องประชุม ใช้ประกอบการวางแผนพื้นที่ | ฝ่ายบริหารพื้นที่ |
| ความปลอดภัยและเหตุฉุกเฉิน | การเดินตรวจและกล้องวงจรปิด | รู้จำนวนคนใน |
ทีมรักษาความปลอดภัย ตามขั้นตอนของ |
| การให้บริการและคิว | ประสบการณ์ของหัวหน้างาน | เห็นคิวที่กำลังก่อตัว และจัดกำลังคนตามช่วงที่คนมาก | หัวหน้างานบริการ |
| การ |
ดู |
ทีม |
สองเรื่องที่ควรเข้าใจจากตารางนี้
ข้อมูล จำนวนคนเป็นข้อมูล ร่วม เก็บครั้งเดียว ใช้ได้หลายฝ่าย ทั้งวิศวกรรม ทำความสะอาด รักษาความปลอดภัย และฝ่ายบริหารพื้นที่ ต่างจากเซ็นเซอร์ ส่วนใหญ่ในอาคาร ที่ใช้กับระบบเดียว- ทุกแถวยังมีคน
ตัดสินใจ ข้อมูล ช่วยให้เห็นภาพชัดขึ้น แต่การเปลี่ยนค่าระบบในอาคาร ต้องคำนึงถึงความสบายของผู้ใช้ คุณภาพอากาศ ข้อกำหนดของอุปกรณ์ และสัญญากับผู้เช่า
ระบบปรับอากาศและระบายอากาศ
ระบบปรับอากาศเป็นระบบที่ใช้
ใน
งานบริการอาคาร และการจัดพื้นที่
งานทำความสะอาด งานต้อนรับ และงานรักษาความปลอดภัย เป็นต้นทุนคนที่สูงของ
ความปลอดภัยและการดูแลฝูงชน
การรู้จำนวนคนในแต่ละโซนขณะนั้นเป็น
ระดับความอัจฉริยะ: ไม่ต้องเริ่มจากการสั่งงานอัตโนมัติ
หลายโครงการติดขัดเพราะตั้งเป้าให้ระบบสั่งงานกันเองอัตโนมัติตั้งแต่วันแรก ทั้งที่ยังไม่มี
| ระดับ | ระบบทำอะไร | คนทำอะไร |
|---|---|---|
| 1. เห็น | แสดงจำนวนคนและการใช้ |
อ่าน |
| 2. เตือน | แจ้งเตือนเมื่อเกิดสิ่งผิดปกติ เช่น โซนไม่มีคนแต่ระบบเดินเต็ม | รับเรื่อง ตรวจหน้างาน แก้ไข |
| 3. แนะนำ | เสนอการปรับ เช่น ตารางเวลาใหม่จาก |
พิจารณา อนุมัติ หรือปฏิเสธ |
| 4. สั่งงานตามกติกา | ปรับค่าระบบอัตโนมัติภายในขอบเขตที่คนตั้งไว้ | กำหนดกติกาและขอบเขต ตรวจผลเป็นระยะ |
เริ่มทำอาคาร อัจฉริยะจากอาคาร เดิมอย่างไร
- สำรวจสิ่งที่มีอยู่ ระบบควบคุม
อาคาร มิเตอร์ไฟฟ้าหลักและมิเตอร์ย่อย ระบบควบคุมแสงสว่าง ระบบควบคุมการเข้าออก ระบบไหนส่งข้อมูล ออกได้ และส่งผ่านช่องทางใด - เลือกโจทย์ 1–2 ข้อ เช่น ตั้งเวลาระบบปรับอากาศรายชั้นให้ตรงกับการใช้จริง หรือจัดรอบทำความสะอาดห้องน้ำตามการใช้งาน
- กำหนดโซนให้ตรงกับโซนควบคุม จุดนี้สำคัญและมักพลาด ถ้าจะใช้จำนวนคนปรับระบบปรับอากาศ โซนที่นับคนควรตรงกับโซนที่ระบบปรับอากาศแยกควบคุมได้ ไม่ใช่แบ่งตามผังที่ฝ่ายขายพื้นที่ใช้
- วางตำแหน่ง
เซ็นเซอร์ ให้ครอบคลุมทุกทางเข้า ออกของโซน ถ้ามีทางเข้า ที่ไม่ได้นับ จำนวนคนในโซนจะเพี้ยนสะสม - เชื่อม
ข้อมูล ส่งข้อมูล จำนวนคนเข้าแพลตฟอร์มเดียวกับข้อมูล พลังงาน หรือส่งให้ระบบอื่นผ่าน API ตามที่อาคาร ต้องการ - วัดก่อนและหลัง เก็บ
ข้อมูล ช่วงก่อนเปลี่ยนตารางหรือกติกา แล้วเทียบกับช่วงหลัง โดยคำนึงถึงสภาพอากาศและจำนวนคนที่ต่างกัน - ตั้งผู้รับผิดชอบ ใครดู
แดชบอร์ด ใครรับการแจ้งเตือน และใครอนุมัติการเปลี่ยนค่าระบบ
ข้อมูล จำนวนคนกับความเป็นส่วนตัว
IMAS ช่วยเติมข้อมูล จำนวนคนให้อาคาร อัจฉริยะอย่างไร

IMAS มีทั้ง
ระบบนับคน 3 มิติ นับแยกทิศทางเข้า ออกแบบเรียลไทม์ รู้จำนวนคนในพื้นที่ และจุดที่คนหนาแน่น ออกแบบให้นับได้โดยไม่ต้องระบุตัวบุคคลเซ็นเซอร์ ส่งข้อมูล ออกได้หลายช่องทาง เช่น HTTP(S) และ MQTT(S) และมี API พร้อมเอกสารแดชบอร์ด XPERIO แสดงจำนวนคนในพื้นที่ เวลาที่อยู่ในพื้นที่ และเทียบได้รายวันถึงรายปี ส่งข้อมูล ให้ระบบอื่นผ่าน REST API และ webhook การเชื่อมกับระบบของแต่ละอาคาร ทำผ่านตัวเชื่อมที่มีอยู่ หรือทำเป็นโครงการตามระบบของอาคาร - ระบบ
พยากรณ์ จำนวนผู้มาเยือน คาดการณ์ จำนวนคนล่วงหน้า ใช้วางแผนตารางระบบและกำลังคน - ระบบ
จัดการ พลังงาน อาคาร ด้วย AI ร่วมกับ Saturn Pyro บนแพลตฟอร์ม IoTWatt 4.0 เชื่อมมิเตอร์ ระบบควบคุมอาคาร และอุปกรณ์ IoT ที่อาคาร มีอยู่ แจ้งเตือนการใช้พลังงาน ผิดปกติ และแปลงข้อค้นพบเป็นงานแก้ไขที่มีผู้รับผิดชอบ
ระบบช่วยให้เห็นว่า
คำถามที่พบบ่อย
−Smart building คืออะไร
คือ
+อาคาร อัจฉริยะ ต่างจากอาคาร ที่มีระบบควบคุมอาคาร (BMS) อย่างไร
ระบบควบคุม
+ต้องเปลี่ยนระบบเดิมทั้งหมดไหม
ไม่จำเป็น
+Occupancy data คืออะไร
คือ
+ใช้ข้อมูล บัตรผ่านประตูแทนการนับคนได้ไหม
ใช้ประกอบได้ แต่
+ข้อมูล จำนวนคนในอาคาร อัจฉริยะต้องใช้กล้องที่เห็นหน้าไหม
ไม่จำเป็น
อยากรู้ว่าอาคาร ของคุณขาดข้อมูล เรื่องคนตรงไหน
ทีม IMAS ช่วยสำรวจระบบที่
แหล่งอ้างอิง
- Xovis AG. Building management solutions. เว็บไซต์ xovis.com
- Xovis AG. Technical Datasheet PF-L และ PC2SE (ช่องทางส่ง
ข้อมูล และ API). เว็บไซต์ xovis.com - CountMatters AS. XPERIO analytics platform และ People Counting (REST API และ webhook). เว็บไซต์ countmatters.com
- Saturn Pyro Sdn Bhd. IoTWatt 4.0 Digital Energy Audit as a Service. เว็บไซต์ saturnpyro.com
- ASHRAE. Standard 62.1 Ventilation and Acceptable Indoor Air Quality (วิธีคำนวณอากาศภายนอกจากจำนวนคนและพื้นที่)
