IMAS Analytics.AI
หน้าแรกโซลูชันระบบนับคนและวิเคราะห์ผู้มาเยือนแดชบอร์ด XPERIOระบบพยากรณ์จำนวนผู้มาเยือนระบบจัดการพลังงานอาคารด้วย AIอุตสาหกรรมห้างสรรพสินค้าและศูนย์การค้าร้านค้าปลีกหลายสาขาสนามบินและสถานีขนส่งอาคารสำนักงานและอาคารพาณิชย์ลองเล่นผลงานบทความเกี่ยวกับเราพันธมิตรติดต่อเรา

DATA INTELLIGENCE

ค่าไฟห้างสรรพสินค้า ลดได้ตรงไหนเมื่อรู้จำนวนคนจริง: ใช้ข้อมูลผู้มาเยือนจัดการพลังงานในศูนย์การค้า

ค่าไฟห้างสรรพสินค้าเป็นค่าใช้จ่ายที่คนทั่วไปมักสงสัยว่าสูงแค่ไหน ทั้งที่ห้างเปิดแอร์เย็นทั้งวัน ไฟสว่างทุกชั้น และบันไดเลื่อนวิ่งตลอด สำหรับผู้บริหารศูนย์การค้า ค่าไฟเป็นหนึ่งในต้นทุนดำเนินงานก้อนใหญ่ที่ควบคุมได้ยาก เพราะอาคารต้องพร้อมรับลูกค้าตลอดเวลาที่เปิด แต่จำนวนลูกค้าในแต่ละชั่วโมงกลับไม่เท่ากัน บทความนี้อธิบายว่าค่าไฟของห้างมาจากไหน ส่วนไหนที่มักใช้เกินการใช้งานจริง และข้อมูลจำนวนคนช่วยให้ทีมวิศวกรรมเห็นโอกาสลดพลังงานได้ตรงจุดอย่างไร

ทางเดินในศูนย์การค้าหลังปิดทำการ ร้านปิดแล้วแต่ไฟยังเปิดสว่าง

ค่าไฟห้างสรรพสินค้าคิดจากอะไร

อาคารขนาดใหญ่อย่างศูนย์การค้าใช้อัตราค่าไฟฟ้าสำหรับกิจการขนาดใหญ่ ซึ่งต่างจากบ้านพักอาศัย โดยทั่วไปบิลค่าไฟประกอบด้วยส่วนหลัก ดังนี้

ส่วนของค่าไฟ คืออะไร ข้อมูลจำนวนคนเกี่ยวข้องอย่างไร
ค่าพลังงานไฟฟ้า คิดตามจำนวนหน่วยที่ใช้ ราคาต่อหน่วยอาจต่างกันตามช่วงเวลาตามอัตราที่เลือก ช่วยหาช่วงที่ใช้ไฟมากแต่คนน้อย
ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า (demand charge) คิดจากกำลังไฟฟ้าสูงสุดที่อาคารดึงในรอบบิล ช่วยวางลำดับการเปิดเครื่องไม่ให้พีกพร้อมกันโดยไม่จำเป็น
ค่าไฟฟ้าผันแปร (Ft) ค่าที่ปรับตามต้นทุนเชื้อเพลิง ทบทวนเป็นรอบ ควบคุมไม่ได้ แต่ทำให้ทุกหน่วยที่ลดได้มีค่ามากขึ้นเมื่อ Ft สูง
ค่าบริการและภาษีมูลค่าเพิ่ม ค่าคงที่และภาษี —

ในทางปฏิบัติ ทีมวิศวกรรมควรดูทั้ง "จำนวนหน่วย" และ "ความต้องการพลังไฟฟ้าสูงสุด" คู่กัน เพราะบางมาตรการลดหน่วยได้แต่ไม่ช่วยเรื่องพีก และบางมาตรการช่วยเรื่องพีกโดยไม่ได้ลดหน่วยมากนัก

ไฟฟ้าในห้างใช้ไปกับอะไรบ้าง

  • ระบบปรับอากาศ รวมเครื่องทำน้ำเย็น ปั๊ม หอระบายความร้อน และเครื่องส่งลมเย็น มักเป็นส่วนที่ใช้ไฟมากที่สุดของศูนย์การค้าในเขตร้อน
  • แสงสว่าง ทั้งพื้นที่ส่วนกลาง ลานจอดรถ ป้าย และไฟตกแต่ง
  • ระบบขนส่งในอาคาร บันไดเลื่อน ทางเลื่อน และลิฟต์
  • ระบบระบายอากาศ พัดลมนำอากาศภายนอกเข้ามาและดูดอากาศออก
  • พื้นที่ผู้เช่า โดยเฉพาะซูเปอร์มาร์เก็ต ร้านอาหาร และโรงภาพยนตร์ ซึ่งบางส่วนเป็นมิเตอร์ของผู้เช่าเอง

ส่วนใหญ่ของระบบเหล่านี้ทำงานตาม "ตารางเวลา" ที่ตั้งไว้ ไม่ได้ทำงานตาม "จำนวนคนที่อยู่จริง" นี่คือจุดที่ข้อมูลผู้มาเยือนเข้ามาช่วยได้

6 จุดที่ข้อมูลจำนวนคนช่วยลดพลังงานที่ใช้เกินการใช้งาน

1. ช่วงก่อนเปิดและหลังปิดห้าง

ระบบปรับอากาศมักเปิดล่วงหน้าเพื่อให้อาคารเย็นทันเวลาเปิด และปิดหลังห้างปิด ข้อมูลจำนวนคนรายนาทีช่วงเปิดปิดช่วยดูว่าเวลาที่ตั้งไว้ยาวเกินความจำเป็นหรือไม่ เช่น ลูกค้ากลุ่มแรกเข้ามาจริงกี่โมง และพื้นที่ไหนยังมีคนหลังปิดเพราะเป็นโซนร้านอาหารหรือโรงภาพยนตร์ที่ปิดดึกกว่า

2. โซนที่เงียบในบางช่วงของวัน

ศูนย์การค้าหลายแห่งมีชั้นหรือปีกอาคารที่คนน้อยในช่วงเช้าวันธรรมดา แต่แน่นในช่วงเย็นและวันหยุด เมื่อรู้จำนวนคนรายโซนรายชั่วโมง ทีมวิศวกรรมใช้ข้อมูลนี้ประกอบการปรับตารางเดินเครื่องส่งลมเย็น อุณหภูมิตั้ง และไฟตกแต่งของแต่ละโซนให้ตรงกับการใช้งาน

3. อากาศภายนอกที่นำเข้ามา

อาคารต้องนำอากาศภายนอกเข้ามาเพื่อคุณภาพอากาศภายใน ซึ่งต้องใช้พลังงานทำความเย็นอากาศร้อนชื้นนั้น ถ้าตั้งปริมาณอากาศไว้สำหรับช่วงที่คนแน่นที่สุดตลอดทั้งวัน อาคารจะใช้พลังงานเกินในช่วงที่คนน้อย การปรับตามจำนวนคนจริง (demand-controlled ventilation) เป็นแนวทางที่ใช้กันในงานวิศวกรรมอาคาร โดยต้องออกแบบให้ยังได้คุณภาพอากาศตามมาตรฐานที่อาคารใช้

4. ลำดับการเดินเครื่องทำน้ำเย็นตามภาระที่คาดการณ์

ภาระความเย็นของห้างเปลี่ยนตามทั้งสภาพอากาศและจำนวนคน ถ้ารู้ล่วงหน้าว่าวันไหนจะมีคนมาก เช่น วันหยุดยาวหรือวันจัดกิจกรรมใหญ่ ทีมวิศวกรรมวางลำดับการเดินเครื่องและการทำความเย็นล่วงหน้าได้เหมาะขึ้น ข้อมูลนี้มาจากระบบพยากรณ์จำนวนผู้มาเยือน

5. ความต้องการพลังไฟฟ้าสูงสุด (พีก)

พีกมักเกิดเมื่อหลายระบบเริ่มทำงานพร้อมกัน เช่น ช่วงเปิดห้างที่ทุกระบบเริ่มเดินเครื่อง หรือช่วงบ่ายที่อากาศร้อนที่สุดซ้อนกับช่วงคนแน่น การเห็นข้อมูลไฟฟ้าคู่กับจำนวนคนช่วยแยกว่าพีกไหนเกิดจากการใช้งานจริง และพีกไหนเกิดจากการตั้งเวลาที่เลื่อนได้

6. บันไดเลื่อน ทางเลื่อน และไฟในพื้นที่รอง

บันไดเลื่อนและไฟในโซนที่มีคนผ่านน้อยในบางช่วง เช่น ลานจอดรถชั้นบนช่วงกลางคืน เป็นจุดที่ข้อมูลจำนวนคนช่วยตัดสินใจเรื่องโหมดประหยัดหรือตารางเปิดปิดได้ โดยต้องคำนึงถึงความปลอดภัยและประสบการณ์ของลูกค้าก่อนเสมอ

ตัวชี้วัดใหม่: พลังงานต่อผู้มาเยือน

ตัวชี้วัดที่ใช้กันทั่วไปคือพลังงานต่อพื้นที่ (หน่วยไฟฟ้าต่อตารางเมตร) ซึ่งเหมาะสำหรับเทียบกับอาคารอื่น แต่ไม่ได้บอกว่าการใช้พลังงานสอดคล้องกับการใช้งานหรือไม่ เมื่อมีข้อมูลจากระบบนับคน ศูนย์การค้าดูตัวชี้วัดเพิ่มได้

พลังงานต่อผู้มาเยือน = หน่วยไฟฟ้าที่ใช้ในช่วงเวลา ÷ จำนวนผู้มาเยือนในช่วงเวลาเดียวกัน

ตัวอย่างการอ่าน (สถานการณ์สมมติ): ถ้าวันอังคารมีคนเข้าห้างน้อยกว่าวันเสาร์มาก แต่ใช้ไฟใกล้เคียงกัน พลังงานต่อผู้มาเยือนของวันอังคารจะสูงกว่ามาก สัญญาณนี้บอกว่าระบบของอาคารยังเดินเครื่องแบบเดียวกันทุกวัน ไม่ได้ปรับตามการใช้งาน ทีมวิศวกรรมจึงเริ่มดูได้ว่าจะปรับตารางในวันธรรมดาตรงไหน

ตัวชี้วัดนี้ควรใช้เทียบกับตัวเองย้อนหลังหรือเทียบวันประเภทเดียวกัน ไม่ควรใช้เทียบระหว่างศูนย์การค้าที่ขนาดและประเภทผู้เช่าต่างกัน

เริ่มต้นอย่างไร

  1. เก็บข้อมูลไฟฟ้าแยกระบบ จากมิเตอร์ย่อยและระบบควบคุมอาคาร อย่างน้อยแยกระบบปรับอากาศ แสงสว่าง และระบบขนส่งในอาคาร
  2. เก็บข้อมูลจำนวนคนแยกโซนรายชั่วโมง จากทุกทางเข้าและจุดหลักภายในห้าง ดูตำแหน่งที่ควรติดได้ในบทความFootfall คืออะไร ศูนย์การค้าใช้ตัวเลขผู้มาเยือนทำอะไรได้บ้าง
  3. วางสองข้อมูลไว้บนเส้นเวลาเดียวกัน แล้วหาช่วงที่ไฟสูงแต่คนน้อย
  4. เลือกมาตรการทีละเรื่อง เริ่มจากเรื่องที่ปรับได้ง่าย เช่น ตารางเวลาเปิดปิด แล้ววัดผลก่อนขยาย
  5. ยืนยันผลประหยัด เทียบก่อนและหลัง โดยปรับตามสภาพอากาศและจำนวนคนที่ต่างกัน เพื่อไม่ให้สรุปผลผิด

อ่านพื้นฐานของระบบจัดการพลังงานได้ในบทความระบบ EMS ในอาคารคืออะไร และถ้าศูนย์การค้าของคุณเข้าข่ายอาคารควบคุมด้านพลังงาน ดูหน้าที่ตามกฎหมายได้ในบทความอาคารควบคุมคืออะไร ต้องทำอะไรบ้าง

สิ่งที่ไม่ควรแลก

การลดพลังงานในศูนย์การค้าต้องไม่ลดความสบายและความปลอดภัยของลูกค้า ผู้เช่า และพนักงาน อุณหภูมิที่ร้อนเกินไปทำให้ลูกค้าอยู่ในห้างสั้นลง และกระทบยอดขายของผู้เช่า ข้อมูลจำนวนคนจึงควรใช้เพื่อ "ลดส่วนที่ใช้เกินการใช้งาน" ไม่ใช่ลดบริการในช่วงที่ลูกค้าอยู่จริง

ระบบจัดการพลังงานอาคารและระบบนับคนของ IMAS

แผงควบคุมระบบปรับอากาศบนผนังทางเดินศูนย์การค้า

IMAS เป็นทีมที่มีทั้งข้อมูลผู้คนและข้อมูลพลังงานสำหรับศูนย์การค้า

  • ระบบนับคน 3 มิติ นับแยกทิศทางเข้าออกแบบเรียลไทม์ ติดตามเวลาที่อยู่ในพื้นที่และจุดที่คนหนาแน่น ออกแบบให้นับได้โดยไม่ต้องระบุตัวบุคคล
  • ระบบพยากรณ์จำนวนผู้มาเยือน คาดการณ์จำนวนคนล่วงหน้าได้ถึง 8 สัปดาห์ จากข้อมูลผู้มาเยือน ยอดขาย ฤดูกาล และสภาพอากาศ
  • ระบบจัดการพลังงานอาคารด้วย AI ร่วมกับ Saturn Pyro บนแพลตฟอร์ม IoTWatt 4.0 เชื่อมมิเตอร์และระบบควบคุมอาคารที่มีอยู่ แจ้งเตือนการใช้ผิดปกติและความต้องการไฟฟ้าสูงสุด แปลงข้อค้นพบเป็นงานแก้ไขและติดตามจนปิดงาน พร้อมแยกผลประหยัดที่ทำได้ ทำแล้ว และพลาดไปให้ผู้บริหารเห็นชัด

ระบบช่วยชี้ว่าควรดูตรงไหนก่อน ส่วนการตัดสินใจปรับระบบในอาคาร ยังเป็นของวิศวกรอาคารที่รู้ข้อจำกัดของอุปกรณ์และผู้เช่าดีที่สุด ดูภาพรวมสำหรับศูนย์การค้าได้ที่หน้าโซลูชันสำหรับห้างสรรพสินค้า

คำถามที่พบบ่อย

−ค่าไฟห้างสรรพสินค้าส่วนใหญ่มาจากอะไร

โดยทั่วไปมาจากระบบปรับอากาศเป็นหลัก ตามด้วยแสงสว่าง ระบบขนส่งในอาคาร และระบบระบายอากาศ สัดส่วนจริงต่างกันตามขนาด อายุอาคาร และประเภทผู้เช่า ควรดูจากมิเตอร์ย่อยของแต่ละศูนย์การค้า

+ทำไมห้างใช้ไฟใกล้เคียงกันทั้งวันที่คนมากและคนน้อย

เพราะระบบส่วนใหญ่ทำงานตามตารางเวลาที่ตั้งไว้ ไม่ได้ปรับตามจำนวนคนที่อยู่จริง ข้อมูลจำนวนคนช่วยให้เห็นช่วงที่ปรับได้

+ลดค่าไฟอาคารด้วยข้อมูลจำนวนคน ต้องเปลี่ยนเครื่องปรับอากาศไหม

ไม่จำเป็นเสมอไป หลายมาตรการเริ่มจากปรับตารางเวลาและการตั้งค่าของระบบที่มีอยู่ การเปลี่ยนอุปกรณ์เป็นอีกขั้นที่ควรตัดสินใจจากข้อมูลการใช้พลังงานจริง

+พลังงานต่อผู้มาเยือนคืออะไร

คือหน่วยไฟฟ้าที่ใช้หารด้วยจำนวนผู้มาเยือนในช่วงเวลาเดียวกัน ใช้ดูว่าการใช้พลังงานปรับตามการใช้งานของอาคารหรือไม่

+ลดได้เท่าไร

ขึ้นกับสภาพอาคาร ระบบที่มีอยู่ และมาตรการที่เลือก จึงควรเริ่มจากการเก็บข้อมูลและประเมินอาคารของคุณเองก่อน ตัวเลขที่เชื่อถือได้ที่สุดคือผลที่วัดจากอาคารของคุณเอง

อยากเห็นว่าไฟฟ้าของศูนย์การค้าคุณสอดคล้องกับจำนวนคนจริงแค่ไหน

ทีม IMAS ช่วยสำรวจมิเตอร์ ระบบควบคุมอาคาร และจุดนับคน แล้ววางข้อมูลสองชุดไว้ด้วยกันให้ทีมวิศวกรรมใช้ได้จริง รายละเอียดและค่าใช้จ่ายแจ้งในใบเสนอราคา

ขอประเมินอาคารของคุณ · ดูระบบจัดการพลังงานอาคารด้วย AI

แหล่งอ้างอิง

  • การไฟฟ้านครหลวง และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค. อัตราค่าไฟฟ้าสำหรับกิจการขนาดใหญ่ และค่าไฟฟ้าผันแปร (Ft)
  • Saturn Pyro Sdn Bhd. IoTWatt 4.0 Digital Energy Audit as a Service. เว็บไซต์ saturnpyro.com
  • Retail Insight AS. ข้อมูลบริการพยากรณ์จำนวนผู้มาเยือน. เว็บไซต์ retailinsight.no