IMAS Analytics.AI
หน้าแรกโซลูชันระบบนับคนและวิเคราะห์ผู้มาเยือนแดชบอร์ด XPERIOระบบพยากรณ์จำนวนผู้มาเยือนระบบจัดการพลังงานอาคารด้วย AIอุตสาหกรรมห้างสรรพสินค้าและศูนย์การค้าร้านค้าปลีกหลายสาขาสนามบินและสถานีขนส่งอาคารสำนักงานและอาคารพาณิชย์ลองเล่นผลงานบทความเกี่ยวกับเราพันธมิตรติดต่อเรา

DATA INTELLIGENCE

Dwell Time ในห้างและร้านค้าคืออะไร: อ่านเวลาที่ลูกค้าอยู่ในพื้นที่และแผนที่ความหนาแน่น (Heatmap) ให้ใช้ได้จริง

Dwell time คือเวลาที่คนอยู่ในพื้นที่หนึ่ง นับตั้งแต่เข้ามาจนออกไป ในห้างสรรพสินค้าและร้านค้าปลีก ตัวเลขนี้บอกว่าลูกค้า "ใช้เวลา" กับพื้นที่ของคุณนานแค่ไหน ส่วนแผนที่ความหนาแน่น (heatmap) บอกว่าลูกค้า "ไปรวมกัน" อยู่ตรงไหน ทั้งสองอย่างเป็นข้อมูลที่ฝ่ายการตลาดและฝ่ายจัดพื้นที่ของศูนย์การค้าใช้มากขึ้นเรื่อย ๆ แต่ก็อ่านผิดได้ง่าย เพราะเวลาที่นานขึ้นไม่ได้แปลว่าดีเสมอไป บทความนี้อธิบายความหมาย วิธีวัด วิธีอ่านคู่กับตัวเลขอื่น และตัวอย่างการนำไปใช้

พื้นที่จัดงานในศูนย์การค้าช่วงเย็น มีผู้คนยืนชมบูธและเดินผ่าน

Dwell time ในห้างและร้านค้า แปลว่าอะไร

Dwell time แปลตรงตัวว่า "เวลาที่อยู่" ในงานวิเคราะห์ผู้มาเยือน (footfall analytics) หมายถึงระยะเวลาที่ผู้มาเยือนแต่ละคนอยู่ในพื้นที่ที่กำหนด วัดได้หลายระดับ

ระดับพื้นที่ ตัวอย่างคำถามที่ตอบ
ทั้งศูนย์การค้า ลูกค้าอยู่ในห้างเฉลี่ยนานเท่าไร วันธรรมดาต่างจากวันหยุดแค่ไหน
ชั้นหรือโซน โซนอาหารกับโซนแฟชั่น ลูกค้าใช้เวลาต่างกันอย่างไร
ร้านค้า ลูกค้าที่เข้าร้านอยู่นานเท่าไรก่อนออก
จุดเฉพาะ หน้าชั้นวางสินค้าใหม่ ลานกิจกรรม หรือแถวรอชำระเงิน

ค่าที่รายงานบ่อยคือค่าเฉลี่ย แต่ค่ากลาง (median) และการกระจาย เช่น สัดส่วนคนที่อยู่ไม่ถึง 2 นาที กับคนที่อยู่เกิน 20 นาที มักบอกเรื่องได้มากกว่า

วัด dwell time อย่างไร

1. ติดตามการเคลื่อนที่แบบไม่ระบุตัวตนด้วยเซ็นเซอร์ 3 มิติ เซ็นเซอร์ติดเพดานมองเห็นคนเป็นจุดที่เคลื่อนที่ในพื้นที่ครอบคลุม จึงรู้ว่าจุดหนึ่งเข้ามาเมื่อไรและออกไปเมื่อไร โดยไม่ต้องรู้ว่าคนนั้นเป็นใคร วิธีนี้แม่นสำหรับพื้นที่ที่เซ็นเซอร์มองเห็นทั้งหมด เช่น หน้าร้าน แถวรอ หรือโซนขนาดกลาง

2. คำนวณจากจำนวนเข้าออกและจำนวนคนในพื้นที่ สำหรับพื้นที่ใหญ่อย่างทั้งชั้นหรือทั้งห้าง ใช้หลักง่าย ๆ ว่า

เวลาเฉลี่ยที่อยู่ในพื้นที่ ≈ จำนวนคนที่อยู่ในพื้นที่โดยเฉลี่ย ÷ จำนวนคนที่เข้ามาต่อหน่วยเวลา

ตัวอย่าง (ตัวเลขสมมติ): ช่วงบ่ายโซนหนึ่งมีคนอยู่เฉลี่ย 300 คน และมีคนเข้ามาชั่วโมงละ 900 คน เวลาเฉลี่ยที่อยู่ในโซน ≈ 300 ÷ 900 ชั่วโมง = 20 นาที วิธีนี้ใช้ได้เมื่อนับทุกทางเข้าออกของพื้นที่ครบ และช่วงเวลาที่คำนวณไม่สั้นเกินไป

3. สัญญาณจากโทรศัพท์มือถือ (Wi-Fi หรือ Bluetooth) ใช้ได้กับพื้นที่กว้าง แต่จับได้เฉพาะคนที่เปิดอุปกรณ์ และต้องระวังเรื่องข้อมูลส่วนบุคคลมากกว่าวิธีที่นับเป็นตัวเลขล้วน

Heatmap คืออะไร

Heatmap หรือแผนที่ความหนาแน่น คือภาพผังพื้นที่ที่ใช้สีแสดงว่าตรงไหนมีคนมากหรือน้อย โดยทั่วไปสีอุ่น เช่น แดงหรือส้ม หมายถึงหนาแน่น และสีเย็นหมายถึงเบาบาง ในงานค้าปลีกมีแบบที่ใช้บ่อย 3 แบบ

แบบ แสดงอะไร ใช้ทำอะไร
แผนที่จำนวนคน (occupancy heatmap) จุดที่มีคนอยู่มากในช่วงเวลาหนึ่ง หาจุดที่คนหนาแน่น วางพนักงานและทำความสะอาด
แผนที่เวลาที่อยู่ (dwell heatmap) จุดที่คนหยุดอยู่นาน หาจุดที่ดึงความสนใจ หรือจุดที่คนติดขัด
แผนที่เส้นทาง (flow map) ทิศทางและเส้นทางที่คนเดินบ่อย จัดผังทางเดิน วางร้านและป้าย

แผนที่ความหนาแน่นช่วยให้คนที่ไม่ถนัดตัวเลขเห็นภาพเร็ว แต่ควรดูคู่กับตัวเลขจริงเสมอ เพราะสีบนผังเปลี่ยนไปตามช่วงเวลาและขอบเขตที่เลือก

อ่าน dwell time อย่างไร: นานขึ้นไม่ได้แปลว่าดีเสมอ

วิธีอ่านที่ใช้ได้จริงคือดู dwell time คู่กับผลลัพธ์ของพื้นที่นั้น เช่น อัตราการซื้อ (conversion rate) สำหรับร้านค้า

อัตราการซื้อสูง อัตราการซื้อต่ำ
อยู่นาน ลูกค้าสนใจและตัดสินใจซื้อ พื้นที่ทำงานได้ดี ลูกค้าอาจหาสินค้าไม่เจอ รอพนักงาน หรือรอคิวนาน
อยู่สั้น ซื้อเร็ว เป็นปกติของร้านสะดวกซื้อหรือร้านที่ลูกค้ารู้ว่าจะซื้ออะไร ลูกค้าเข้ามาแล้วไม่สนใจ ควรดูสินค้า ราคา หรือการจัดหน้าร้าน

ดูวิธีคำนวณอัตราการซื้อได้ในบทความอัตราการซื้อของร้านที่มีหน้าร้าน คิดอย่างไร

ความหมายของ "นาน" ยังขึ้นกับประเภทพื้นที่ด้วย

  • ศูนย์อาหาร ลานกิจกรรม พื้นที่นั่งพัก อยู่นานเป็นสัญญาณดี แสดงว่าลูกค้าใช้เวลาในห้างมากขึ้น
  • ทางเดินหลัก หน้าบันไดเลื่อน ทางเข้า อยู่นานมักแปลว่าติดขัด ควรดูเรื่องการไหลของคน
  • แถวรอชำระเงิน จุดตรวจ จุดเช็กอิน อยู่นานคือประสบการณ์ที่ไม่ดี ควรตั้งเป้าให้สั้นลง

ตัวอย่างการนำไปใช้ในศูนย์การค้า (สถานการณ์สมมติ)

ลานกิจกรรมชั้น 1: ศูนย์การค้าจัดงานสองสัปดาห์ติดกัน สัปดาห์แรกจำนวนคนเข้าลานสูง แต่ dwell time สั้น สัปดาห์ที่สองคนเข้าน้อยกว่าเล็กน้อย แต่อยู่นานขึ้นชัดเจน และร้านรอบลานมีคนเข้าร้านเพิ่ม ทีมการตลาดจึงเห็นว่ารูปแบบงานสัปดาห์ที่สองช่วยร้านค้ารอบข้างได้มากกว่า แม้ยอดคนเข้าลานจะไม่สูงที่สุด

ทางเดินหน้าบันไดเลื่อนชั้น 3: แผนที่ความหนาแน่นแสดงจุดสีแดงช่วงเย็นวันศุกร์ และ dwell time ของจุดนี้สูงกว่าทางเดินอื่น เมื่อตรวจหน้างานพบว่าบูธชั่วคราวกินพื้นที่ทางเดิน ทีมจึงย้ายบูธ แล้ววัดซ้ำว่าการไหลของคนดีขึ้นหรือไม่

ร้านในศูนย์การค้า: ร้านแฟชั่นเห็นว่า dwell time ช่วงเย็นยาวขึ้น แต่อัตราการซื้อลดลง เมื่อดูคู่กับจำนวนคนต่อพนักงาน พบว่าเป็นช่วงที่พนักงานไม่พอ จึงปรับกะให้ทับช่วงนี้

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเมื่ออ่าน dwell time และ heatmap

  1. ดูแต่ค่าเฉลี่ย คนจำนวนน้อยที่อยู่นานมาก เช่น คนนั่งรอเพื่อน ดึงค่าเฉลี่ยขึ้นได้มาก ควรดูค่ากลางและการกระจายด้วย
  2. นับพนักงานรวมไปด้วย พนักงานอยู่ในพื้นที่ทั้งวัน ทำให้ dwell time และความหนาแน่นสูงเกินจริง
  3. ขอบเขตโซนไม่ชัด ถ้าขอบโซนตัดผ่านทางเดิน คนที่เดินผ่านจะถูกนับเป็นคนที่อยู่ในโซน
  4. เซ็นเซอร์ครอบคลุมไม่ทั่ว จุดอับที่เซ็นเซอร์มองไม่เห็นทำให้เวลาที่อยู่ขาดช่วง
  5. เทียบโซนที่ต่างกันโดยตรง ศูนย์อาหารกับทางเดินมีความหมายของ "นาน" ต่างกัน ควรเทียบกับตัวเองย้อนหลัง หรือเทียบโซนประเภทเดียวกัน
  6. อ่านสีบนผังโดยไม่ดูช่วงเวลา แผนที่ทั้งวันอาจซ่อนจุดติดขัดที่เกิดเพียงหนึ่งชั่วโมง

การวัดแบบไม่ระบุตัวตนกับข้อมูลส่วนบุคคล

การวัด dwell time ไม่จำเป็นต้องรู้ว่าคนนั้นเป็นใคร เซ็นเซอร์ 3 มิติของ Xovis ที่ IMAS ใช้มีหน่วยประมวลผลในตัว และส่งออกเป็นข้อมูลตัวเลข เช่น พิกัดการเคลื่อนที่ ไม่มีข้อมูลชีวมิติหรือข้อมูลส่วนบุคคล ส่วนแพลตฟอร์ม XPERIO ออกแบบให้วัดการเข้าชมและพฤติกรรมได้โดยไม่ต้องใช้ตัวตนของบุคคลในการวิเคราะห์ อ่านเพิ่มเติมเรื่องนี้ได้ในบทความระบบนับคนกับ PDPA

วัด dwell time และจุดที่คนหนาแน่นกับ IMAS

ลูกค้าหยุดยืนดูสินค้าหน้าชั้นวางในร้านค้า
  • ระบบนับคน 3 มิติ นับจำนวนคนเข้าพื้นที่แบบเรียลไทม์ ติดตามเวลาที่อยู่ในพื้นที่ และจุดที่คนหนาแน่น
  • แดชบอร์ด XPERIO แสดงตัวชี้วัดอย่างผู้สัญจรผ่านหน้าร้าน อัตราการดึงคนเข้าร้าน เวลาที่อยู่ในพื้นที่ จำนวนคนในพื้นที่ และอัตราการซื้อเมื่อเชื่อมข้อมูลยอดขาย เทียบได้รายวันถึงรายปีและระหว่างสาขา และมีผู้ช่วย AI ที่ถามด้วยภาษาธรรมดาเพื่อดูแนวโน้มและเทียบพื้นที่
  • สำหรับพื้นที่ที่มีคิวและการไหลของคนจำนวนมาก เซ็นเซอร์ของ Xovis ตรวจจับคิวที่กำลังก่อตัวและจำนวนคนในพื้นที่แบบเรียลไทม์ได้ ดูการใช้งานในสนามบินและสถานีขนส่ง

ข้อมูลช่วยชี้ว่าพื้นที่ไหนควรดูก่อน ส่วนการตัดสินใจว่าจะจัดผัง ย้ายบูธ หรือปรับกิจกรรมอย่างไร ยังเป็นของทีมที่รู้บริบทหน้างาน ดูภาพรวมสำหรับศูนย์การค้าได้ที่หน้าโซลูชันสำหรับห้างสรรพสินค้า

คำถามที่พบบ่อย

−Dwell time คืออะไร ในห้างสรรพสินค้า

คือเวลาที่ผู้มาเยือนอยู่ในพื้นที่ที่กำหนด เช่น ทั้งห้าง ชั้น โซน หรือร้าน นับตั้งแต่เข้ามาจนออกไป

+Heatmap คืออะไร ต่างจาก dwell time อย่างไร

Heatmap คือภาพผังที่ใช้สีแสดงว่าตรงไหนมีคนหนาแน่น ส่วน dwell time เป็นตัวเลขเวลาที่คนอยู่ในพื้นที่ ทั้งสองใช้ร่วมกันได้ เช่น แผนที่เวลาที่อยู่ ซึ่งแสดงว่าจุดไหนคนหยุดอยู่นาน

+Dwell time ยิ่งนานยิ่งดีไหม

ไม่เสมอไป ในศูนย์อาหารหรือลานกิจกรรม การอยู่นานเป็นสัญญาณดี แต่ในทางเดินหลักหรือแถวรอชำระเงิน การอยู่นานมักแปลว่าติดขัด ควรอ่านคู่กับประเภทพื้นที่และผลลัพธ์ เช่น อัตราการซื้อ

+วัด dwell time ต้องใช้กล้องที่เห็นหน้าคนไหม

ไม่จำเป็น เซ็นเซอร์ 3 มิติติดตามการเคลื่อนที่เป็นจุดแบบไม่ระบุตัวตน และส่งออกเป็นข้อมูลตัวเลข

+Footfall analytics คืออะไร

คือการวิเคราะห์ข้อมูลผู้มาเยือน เช่น จำนวนคนเข้า เวลาที่อยู่ เส้นทางเดิน และจุดที่หนาแน่น เพื่อใช้ตัดสินใจเรื่องพื้นที่ พนักงาน การตลาด และการให้บริการ

อยากเห็นว่าลูกค้าใช้เวลาในพื้นที่ของคุณอย่างไร

ทีม IMAS ช่วยออกแบบตำแหน่งเซ็นเซอร์ กำหนดโซน และตั้งแดชบอร์ดให้ทีมการตลาดและทีมจัดพื้นที่ใช้ได้จริง รายละเอียดและค่าใช้จ่ายแจ้งในใบเสนอราคา

ขอสาธิตระบบ · ดูแดชบอร์ด XPERIO

แหล่งอ้างอิง

  • Xovis AG. Sensor technology และ PC-Series Selection Guide (2024). เว็บไซต์ xovis.com
  • CountMatters AS. XPERIO analytics platform. เว็บไซต์ countmatters.com
  • Little, J. D. C. (1961). A Proof for the Queuing Formula: L = λW. Operations Research 9(3):383–387. doi: 10.1287/opre.9.3.383