เปรียบเทียบยอดขายแต่ละสาขาเป็นงานที่

ทำไมยอดขายรวมใช้เทียบสาขาตรง ๆ ไม่ได้
ยอดขายรวมบอกว่าสาขาไหนนำเงินเข้ามากที่สุด แต่ไม่บอกว่าสาขานั้นใช้โอกาสที่มีได้ดีแค่ไหน สาขาสองแห่งอาจต่างกันในหลายเรื่องที่ทีมหน้าร้านควบคุมไม่ได้
| ปัจจัยที่ต่างกัน | ตัวอย่าง | วิธีปรับให้เทียบได้ |
|---|---|---|
| ขนาดพื้นที่ขาย | สาขาหนึ่งใหญ่กว่าอีกสาขาหลายเท่า | หารด้วยพื้นที่ขาย |
| จำนวนคนที่มาถึงร้าน | ร้านใน |
หารด้วยจำนวนคนเข้าร้าน |
| ประเภททำเล | จัดกลุ่มสาขาตามทำเลก่อนเทียบ | |
| เวลาเปิดและจำนวน |
สาขาเปิดยาวกว่า หรือมี |
หารด้วยชั่วโมง |
| อายุสาขา | สาขาเพิ่งเปิดกับสาขาที่เปิดมาหลายปี | แยกสาขาใหม่ออก หรือเทียบกับตัวเองย้อนหลัง |
| เหตุการณ์เฉพาะ | ปรับปรุงร้าน ปิดชั่วคราว |
ตัดช่วงนั้นออก หรือหมายเหตุไว้ |
ถ้าจัดอันดับด้วยยอดขายรวมอย่างเดียว
แยกยอดขายออกเป็นส่วนย่อยก่อนเทียบ
ยอดขายของร้านที่มีหน้าร้านแยกได้เป็นสามส่วน
ยอดขาย = จำนวนคนเข้าร้าน ×
อัตราการซื้อ × ยอดขายต่อบิล
- จำนวนคนเข้าร้าน (footfall) ขึ้นกับทำเล การมองเห็นหน้าร้าน และการตลาดเป็นหลัก
อัตราการซื้อ (conversion rate) ขึ้นกับสินค้าพนักงาน คิว และการจัดร้าน- ยอดขายต่อบิล (average transaction value) ขึ้นกับการจัดสินค้า ราคา และการแนะนำสินค้า
เมื่อแยกแล้วจะเห็นว่าสาขาที่ยอดขายต่ำ อาจไม่ได้มีปัญหาเรื่องการขายเลย แต่มีคนมาถึงน้อย หรือกลับกัน สาขาที่ยอดขายสูงอาจเสียลูกค้าที่เข้าร้านไปมาก ส่วนที่แยกไม่ได้ถ้าไม่มี
ตัวชี้วัดที่ใช้เทียบสาขาได้แฟร์กว่ายอดขายรวม
ตัวชี้วัดแต่ละตัว "ปรับ" ความต่างคนละเรื่อง จึงควรดูหลายตัวพร้อมกัน ไม่เลือกตัวเดียว
| ตัวชี้วัด | สูตร | ปรับความต่างเรื่องอะไร | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|---|
| ยอดขายต่อตารางเมตร | ยอดขาย ÷ พื้นที่ขาย | ขนาดร้าน | ทุกสาขาต้องใช้นิยามพื้นที่ขายเดียวกัน |
| ยอดขายต่อ |
ยอดขาย ÷ คนเข้าร้าน | จำนวนคนที่ทำเลส่งมาให้ | ต้องนับคนเข้าร้านด้วยวิธีเดียวกันทุกสาขา |
| บิล ÷ คนเข้าร้าน × 100 | จำนวนคนที่ทำเลส่งมาให้ | ทำเลที่คนแวะดูเร็ว เช่น สถานี จะต่ำโดยธรรมชาติ | |
| ยอดขายต่อบิล | ยอดขาย ÷ บิล | จำนวนลูกค้าที่ซื้อ | สินค้าต่างกันตามสาขา ทำให้เทียบยาก |
| คนเข้าร้านต่อชั่วโมง |
คนเข้าร้าน ÷ ชั่วโมง |
จำนวน |
ใช้ดูว่า |
| ยอดขายต่อชั่วโมง |
ยอดขาย ÷ ชั่วโมง |
จำนวน |
สาขาที่ |
| อัตราการดึงคนเข้าร้าน (capture rate) | คนเข้าร้าน ÷ คนเดินผ่านหน้าร้าน × 100 | ปริมาณคนในทำเล | ใช้ได้เฉพาะสาขาที่นับคนเดินผ่านหน้าร้านได้ เช่น ร้านใน |
ตัวชี้วัด "ต่อคน" บอกว่าสาขาใช้ลูกค้าที่มาถึงได้ดีแค่ไหน ส่วนตัวชี้วัด "ต่อพื้นที่" บอกว่าพื้นที่ที่จ่ายค่าเช่าคุ้มแค่ไหน สองกลุ่มนี้ตอบคำถามคนละข้อ และอาจให้อันดับสาขาที่ต่างกันมาก
จัดกลุ่มสาขาก่อนเทียบ
แม้ใช้ตัวชี้วัดต่อพื้นที่และต่อคนแล้ว สาขาที่ต่างกันมากก็ยังเทียบกันยาก วิธีที่ใช้กันทั่วไปคือจัดสาขาเป็นกลุ่มที่ใกล้เคียงกัน (peer group) แล้วเทียบภายในกลุ่ม
- ตามประเภททำเล เช่น
ศูนย์การค้า ขนาดใหญ่ คอมมูนิตี้มอลล์ ริมถนน สถานีขนส่ง - ตามขนาดร้าน เช่น แบ่งเป็นช่วงพื้นที่ขาย
- ตามรูปแบบร้าน เช่น ร้านเต็มรูปแบบ ร้านขนาดเล็ก ร้านสินค้าลดราคา
- ตามอายุสาขา แยกสาขาที่เปิดไม่ถึงหนึ่งปีออก เพราะยังไม่มีฐานเทียบปีก่อน
กลุ่มไม่ต้องละเอียดมาก เริ่มจากสองถึงสี่กลุ่มก็พอ สิ่งสำคัญคือทุกคนในองค์กรใช้การจัดกลุ่มเดียวกัน และเปลี่ยนเมื่อจำเป็นเท่านั้น
ตั้งนิยามเดียวกันทุกสาขา
ตัวเลขเทียบกันได้เมื่อวัดด้วยกติกาเดียวกัน จุดที่มักต่างกันโดยไม่มีใครสังเกต มีดังนี้
- เส้นนับคนเข้าร้าน ร้านที่มีหลาย
ทางเข้า ต้องนับครบทุกทาง และรวมเป็นตัวเลขเดียว - การหัก
พนักงาน สาขาหนึ่งหักพนักงาน ออก อีกสาขาไม่หัก ตัวเลขจะต่างกันโดยไม่เกี่ยวกับลูกค้า - การนับเป็นกลุ่ม ครอบครัวที่เข้าร้านพร้อมกันมักซื้อบิลเดียว ถ้าบางสาขานับเป็นรายคน บางสาขานับเป็นกลุ่ม
อัตราการซื้อ จะเทียบกันไม่ได้ - พื้นที่ขาย ตกลงว่าจะรวมห้องเก็บของ ห้องลองเสื้อ หรือพื้นที่หน้าร้านหรือไม่
- ยอดขายที่นับ ตกลงว่ารวมคำสั่งซื้อออนไลน์ที่มารับที่ร้าน และหักสินค้าคืนอย่างไร
- เวลาเปิดร้าน ใช้
ข้อมูล เฉพาะช่วงที่ร้านเปิดจริง เทคโนโลยี นับคน ถ้าแต่ละสาขาใช้อุปกรณ์ต่างชนิด ความคลาดเคลื่อนอาจต่างกัน ควรตรวจความถูกต้องทุกสาขาด้วยวิธีเดียวกัน ดูความต่างของแต่ละเทคโนโลยี ได้ในบทความเปรียบเทียบเทคโนโลยี เครื่องนับคนเข้าออก
เขียนนิยามเหล่านี้เป็นเอกสารสั้น ๆ ฉบับเดียว แล้วใช้กับทุกสาขาและทุกรายงาน ถ้าต้องเปลี่ยนนิยามกลางปี ให้หมายเหตุไว้ เพราะตัวเลขก่อนและหลังเปลี่ยนจะเทียบกันตรง ๆ ไม่ได้
เทียบกับตัวเองก่อน แล้วค่อยเทียบกับสาขาอื่น
การเทียบสาขากับตัวเองช่วงเดียวกันของปีก่อน (like-for-like) ตัดความต่างเรื่องทำเลและขนาดออกได้เกือบหมด เพราะเป็นร้านเดิมในที่เดิม วิธีที่ใช้ได้ง่ายคือทำเป็นดัชนี
ดัชนี = ค่าช่วงนี้ ÷ ค่าช่วงเดียวกันของปีก่อน × 100
ตัวอย่าง (ตัวเลขสมมติ): สาขาหนึ่งมีคนเข้าร้านเดือนนี้ 22,000 คน ช่วงเดียวกันปีก่อน 20,000 คน ดัชนีคือ 110 แปลว่าคนเข้าร้านมากกว่าปีก่อนหนึ่งในสิบ เมื่อทุกสาขาแปลงเป็นดัชนีแล้ว ก็นำมาเรียงเทียบกันในกลุ่มได้ โดยไม่ต้องสนใจว่าสาขาไหนใหญ่หรือเล็ก
ข้อควรระวังคือวันหยุดยาวและเทศกาลที่เลื่อนวันทุกปี ควรเทียบช่วงที่มีวันหยุดตรงกัน หรือเทียบแบบวันในสัปดาห์เดียวกัน ส่วนช่วงที่สาขาจัดกิจกรรมพิเศษ ดูวิธีแยกผลกิจกรรมออกได้ในบทความวัดผลแคมเปญและอีเวนต์ใน
ตัวอย่าง: สามสาขา สามคำตอบ (ตัวเลขสมมติ)
เครือร้านแห่งหนึ่งมีสามสาขา
| สาขา A |
สาขา B คอมมูนิตี้มอลล์ | สาขา C สถานีขนส่ง | |
|---|---|---|---|
| ยอดขาย (บาท) | 810,000 | 432,000 | 300,000 |
| พื้นที่ขาย (ตร.ม.) | 250 | 120 | 80 |
| คนเข้าร้าน (คน) | 6,000 | 2,400 | 5,000 |
| จำนวนบิล | 900 | 480 | 500 |
| ชั่วโมง |
400 | 200 | 250 |
| ยอดขายต่อตร.ม. (บาท) | 3,240 | 3,600 | 3,750 |
| 15% | 20% | 10% | |
| ยอดขายต่อบิล (บาท) | 900 | 900 | 600 |
| ยอดขายต่อ |
135 | 180 | 60 |
| คนเข้าร้านต่อชั่วโมง |
15 | 12 | 20 |
ถ้าดูยอดขายรวม สาขา A นำชัดเจน แต่เมื่อดูตัวชี้วัดอื่น เรื่องเปลี่ยนไป
- สาขา A ขายได้มากที่สุด แต่ยอดขายต่อตารางเมตรต่ำที่สุด คำถามที่ควรถามคือพื้นที่ใหญ่เกินความต้องการหรือไม่ และใช้พื้นที่ส่วนไหนได้ไม่คุ้ม
- สาขา B มีคนเข้าน้อยที่สุด แต่เปลี่ยนคนเข้าร้านเป็น
ผู้ซื้อ ได้ดีที่สุด และยอดขายต่อผู้มาเยือน สูงที่สุด จุดที่ควรดูคือการดึงคนให้มาถึงร้าน เช่น การมองเห็นหน้าร้านและการตลาดในพื้นที่ ไม่ใช่การขายในร้าน - สาขา C ยอดขายต่อตารางเมตรสูงที่สุด แต่
อัตราการซื้อ และยอดขายต่อบิลต่ำ ซึ่งเป็นลักษณะปกติของทำเลที่คนแวะเร็ว คนเข้าร้านต่อชั่วโมงพนักงาน ก็สูงที่สุด ควรดูว่าช่วงคนแน่นมีพนักงาน พอหรือไม่ และควรเทียบกับสาขาอื่นในสถานีขนส่ง มากกว่าเทียบกับสาขา A
ไม่มีสาขาไหน "ดีที่สุด" ในทุกตัวชี้วัด และแต่ละสาขามีเรื่องที่ต้องแก้คนละเรื่อง นี่คือเหตุผลที่ตารางยอดขายรวมอย่างเดียวพาไป
อ่านผลแล้วทำอะไรต่อ
| สิ่งที่เห็น | เรื่องที่ควรตรวจ | ทีมที่ควรคุยด้วย |
|---|---|---|
| คนเข้าร้านลดลง แต่ |
ทำเล การมองเห็นหน้าร้าน การตลาด งานของ |
การตลาด ทีมพัฒนาสาขา |
| คนเข้าร้านคงที่ แต่ |
สินค้าขาด |
|
| การจัดสินค้า การแนะนำสินค้า สินค้าที่มีในสาขา | ฝ่ายสินค้า |
|
| ยอดขายต่อตร.ม. ต่ำต่อเนื่อง | ขนาดพื้นที่ ผังร้าน ค่าเช่าเทียบผลตอบแทน | ทีมพัฒนาสาขา ฝ่ายบริหาร |
| คนเข้าร้านต่อชั่วโมง |
ตารางกะไม่ตรงกับช่วงที่ลูกค้ามา |
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเมื่อเปรียบเทียบสาขา
- จัดอันดับด้วยตัวชี้วัดตัวเดียว ทุกตัวชี้วัดมีมุมที่มองไม่เห็น ควรดูอย่างน้อยหนึ่งตัวต่อพื้นที่และหนึ่งตัวต่อคน
- เทียบข้ามทำเลโดยไม่จัดกลุ่ม สาขาในสถานีขนส่งจะดูแย่เสมอเมื่อเทียบ
อัตราการซื้อ กับสาขาในศูนย์การค้า - ตัวเลขคนเข้าร้านคุณภาพไม่เท่ากัน สาขาที่ตัวนับคนคลาดเคลื่อน ทำให้
อัตราการซื้อ สูงหรือต่ำเกินจริง ควรตรวจความถูกต้องของการนับทุกสาขาเป็นระยะ - ใช้ค่าเฉลี่ยของเครือเป็นเป้าของทุกสาขา ค่าเฉลี่ยของกลุ่มที่ใกล้เคียงกัน และค่าของสาขาเองย้อนหลัง เป็นฐานที่ใช้ได้ดีกว่า
- ดูแต่รายเดือน ปัญหาที่เกิดเฉพาะบางชั่วโมงหรือบางวันจะหายไปในค่ารายเดือน
- ใช้ตัวเลขตำหนิแทนการหาสาเหตุ ถ้าสาขากลัวตัวเลข
ข้อมูล จะถูกอธิบายแบบป้องกันตัว แทนที่จะช่วยหาทางแก้
เปรียบเทียบผลงานทุกสาขาบนนิยามเดียวกันกับ IMAS
การเทียบสาขาให้แฟร์เริ่มจากตัวเลขคนเข้าร้านที่วัดแบบเดียวกันทุกสาขา แล้วนำมารวมกับยอดขายในที่เดียว
ระบบนับคน 3 มิติ ติดเพดาน นับจำนวนคนเข้าพื้นที่แบบเรียลไทม์ และติดตามเวลาที่อยู่ในพื้นที่ โดยไม่ต้องระบุตัวบุคคล ใช้วิธีนับเดียวกันได้ทุกสาขาแดชบอร์ด XPERIO แสดงคนเดินผ่านหน้าร้าน อัตราการดึงคนเข้าร้าน เวลาที่อยู่ในพื้นที่ จำนวนคนในพื้นที่ และอัตราการซื้อ เมื่อเชื่อมข้อมูล ยอดขาย เทียบได้รายวันถึงรายปีและระหว่างสาขา มีมุมมองภาพรวมทุกสาขาที่เรียงสาขาตามการเปลี่ยนแปลง และมีผู้ช่วย AI ที่ถามด้วยภาษาธรรมดาเพื่อดูแนวโน้มและเทียบสาขา- ระบบ
พยากรณ์ จำนวนผู้มาเยือน ใช้แพลตฟอร์มของ Retail Insight จากนอร์เวย์ ติดตามจำนวนลูกค้าต่อชั่วโมง ยอดขายต่อชั่วโมง และชั่วโมงพนักงาน ตามแผนเทียบกับจริง ให้ทีมสาขา ทีมภาค และสำนักงาน ใหญ่เห็นตัวเลขชุดเดียวกัน โดยผู้จัดการ ร้านเป็นผู้ตัดสินใจ สุดท้าย
ระบบช่วยรวมตัวเลขให้อยู่บนนิยามเดียวกันและชี้ว่าสาขาไหนควรดูก่อน ส่วนการ
คำถามที่พบบ่อย
−เปรียบเทียบยอดขายแต่ละสาขาควรใช้ตัวชี้วัดอะไร
ควรดูหลายตัวพร้อมกัน อย่างน้อยหนึ่งตัวต่อพื้นที่ เช่น ยอดขายต่อตารางเมตร และหนึ่งตัวต่อคน เช่น
+ไม่มีระบบนับคน เทียบสาขาได้ไหม
ได้บางส่วน ยอดขายต่อตารางเมตรและยอดขายต่อบิลคำนวณจากระบบขายหน้าร้านได้ แต่จะไม่รู้ว่ายอดขายที่ต่างกันมาจากจำนวนคนที่มาถึง หรือจากการขายในร้าน ซึ่งต้องแก้คนละทาง
+ยอดขายต่อตารางเมตรกับยอดขายต่อผู้มาเยือน ต่างกันอย่างไร
ยอดขายต่อตารางเมตรบอกว่าพื้นที่คุ้มแค่ไหน ส่วนยอดขายต่อ
+Like-for-like คืออะไร
คือการเทียบสาขาเดิมกับตัวเองในช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยตัดสาขาที่เพิ่งเปิดหรือปิดปรับปรุงออก ทำให้เห็นการเปลี่ยนแปลงที่ไม่ได้มาจากการเพิ่มหรือลดจำนวนสาขา
+สาขาใช้ตัวนับคนต่างยี่ห้อกัน เทียบได้ไหม
เทียบได้ถ้าตรวจความถูกต้องของการนับแต่ละสาขาด้วยวิธีเดียวกัน และใช้นิยามเดียวกัน เช่น การหัก
อยากเห็นผลงานทุกสาขาบนนิยามเดียวกัน
ทีม IMAS ช่วยวางจุดนับคน ตั้งนิยามตัวชี้วัด และตั้ง
แหล่งอ้างอิง
- CountMatters AS. XPERIO analytics platform: People Counting, Footfall Analytics และหน้าใช้งานค้าปลีก. เว็บไซต์ countmatters.com
- Retail Insight AS. Retail productivity platform. เว็บไซต์ retailinsight.no
- Xovis AG. Retail solutions. เว็บไซต์ xovis.com
